Chronologia

1922

15 listopada
Wojciech Bonawentura Fangor urodzi┼é si─Ö w Warszawie w rodzinie zamo┼╝nego przedsi─Öbiorcy. Ojciec, Konrad, by┼é in┼╝ynierem, za┼éo┼╝ycielem Polskiego Towarzystwa Technicznego dla Handlu i Przemys┼éu ÔÇ×POLTHAPÔÇŁ w Warszawie. Matka, Wanda z domu Chachlowska, pochodzi┼éa z Krakowa, z wykszta┼écenia by┼éa pianistk─ů. Wychowywa┼é si─Ö z dwiema starszymi siostrami, Krystyn─ů i Ann─ů. Fangorowie mieszkali w Warszawie, pocz─ůtkowo w kamienicy przy ul. Nowowiejskiej 25, a od 1927 roku w willi przy ul. Chocimskiej 2. Od 1929 roku wakacje i weekendy sp─Ödzali w dworku Jan├│wek w Klarysewie pod Warszaw─ů.

Wojciecha Fangora w przebraniu Pierrota, 1928. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

 

1931ÔÇô1934

Pierwsze nauki, do dziewi─ůtego roku ┼╝ycia, pobiera┼é w domu od guwernantek i korepetytor├│w. Formalna╠Ę edukacje╠Ę rozpocz─ů┼é w Prywatnej Szkole Powszechnej Towarzystwa Szko┼éy Mazowieckiej, nast─Öpnie uczy┼é si─Ö w Szkole Edwarda Rontalera, a od 1934 roku w Gimnazjum im. Miko┼éaja Reya.
W latach szkolnych po┼Ťwi─Öca┼é si─Ö g┼é├│wnie rysowaniu i astronomii. Zainteresowanie astronomia╠Ę przerodzi┼éo si─Ö w pasje╠Ę na ca┼ée ┼╝ycie. Samodzielnie prowadzi┼é obserwacje nieba, pocz─ůtkowo za pomoc─ů zbudowanego przez siebie teleskopu, a p├│┼║niej z u┼╝yciem profesjonalnego sprz─Ötu.
Matka od najwcze┼Ťniejszych lat wspiera┼éa zainteresowania syna i dba┼éa o jego edukacje╠Ę artystyczna╠Ę. Zabiera┼éa go na wystawy i odwiedza┼éa z nim pracownie znanych artyst├│w, m.in. Wojciecha Kossaka w Warszawie oraz Wojciecha Brzegi i Stanis┼éawa Ignacego Witkiewicza w Zakopanem. Wyje┼╝d┼╝a┼é z rodzicami za granice╠Ę, mia┼é okazje╠Ę zobaczy─ç obraz ÔÇ×GuernicaÔÇŁ Pabla Picassa na Wystawie ┼Üwiatowej w Pary┼╝u w 1937 roku.

 

1933ÔÇô1938

Matka w 1933 roku, po powrocie z kilkumiesi─Öcznego pobytu na Riwierze francuskiej, podczas kt├│rego Wojciech namalowa┼é kilkana┼Ťcie obraz├│w, poprosi┼éa profesora warszawskiej Akademii Sztuk Pi─Öknych Tadeusza Pruszkowskiego o pomoc w dalszej edukacji syna. Za jego rekomendacja╠Ę zaanga┼╝owa┼éa w 1934 roku studenta Tadeusza Koz┼éowskiego do nauki rysunku i malarstwa. Wojciech zaprzyja┼║ni┼é si─Ö ze swoim nauczycielem, z kt├│rym odby┼é r├│wnie┼╝╠ç liczne podr├│┼╝e artystyczne, m.in. w 1936 roku do Wenecji i Florencji oraz w 1937 do Rzymu i Neapolu.

Wojciecha Fangora z przyrz─ůdami astronomicznymi, Jan├│wek, 1938. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

 

1939

1 wrze┼Ťnia
Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Polski wraz z ojcem wyjecha┼é samochodem do Bukaresztu, a stamt─ůd po kilku dniach do Budapesztu. Po miesi─ůcu wr├│ci┼é samodzielnie przez Karpaty do Klarysewa.

 

1940

Podczas okupacji zda┼é matur─Ö w trybie tajnych komplet├│w w Prywatnym Liceum Zgromadzenia Kupc├│w m.st. Warszawy.
Fangorowie zostali wysiedleni przez okupant├│w niemieckich z willi przy ul. Chocimskiej i zamieszkali przy ul. Malczewskiego. Wojciech pracowa┼é w przedsi─Öbiorstwie ojca zajmuj─ůcym si─Ö zbieraniem z┼éomu metali nie┼╝elaznych.

 

1941

Studiowa┼é malarstwo u profesora Tadeusza Pruszkowskiego, kt├│ry by┼é zaprzyja┼║niony z rodzina╠Ę Fangoro╠üw, sp─Ödza┼é weekendy w Klarysewie i udziela┼é Wojciechowi cotygodniowych korekt w mieszkaniu przy ul. Malczewskiego.

 

1942

Czerwiec
Tragiczna ┼Ťmier─ç Tadeusza Pruszkowskiego, zamordowanego przez okupant├│w, a tak┼╝e traumatyczne prze┼╝ycia Wojciecha podczas ┼éapanki i ucieczka przed rozstrzelaniem, spowodowa┼éy wyjazd do Klarysewa.
W tym okresie powsta┼éy pejza┼╝e, martwe natury, autoportrety i portrety najbli┼╝szych.

Wojciech Fangora przed obrazem ÔÇťWenus i AdonisÔÇŁ, 1943. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

 

1943

Wiosna╠Ę na zaproszenie Fangora do Jan├│wka wprowadzi┼é si─Ö profesor Felicjan Szcz─Ösny Kowarski, kt├│ry przed wojna╠Ę uczy┼é w Akademii Sztuk Pi─Öknych w Warszawie. Profesor udziela┼é Wojciechowi lekcji malarstwa i rze┼║by w zamian za bezpieczne mieszkanie na wsi.

Listopad
W salonie dworu w Klarysewie pod kierunkiem Felicjana Szcz─Ösnego Kowarskiego namalowa┼é na plafonie monumentalna╠Ę scen─Ö mitologiczna╠Ę w stylu rokokowym, przedstawiaj─ůc─ů Plejady. Obecnie dom zwany ÔÇ×Fangor├│wk─ůÔÇŁ znajduje si─Ö na terenie Ogrodu Botanicznego Polskiej Akademii Nauk w Powsinie i pe┼éni funkcje╠Ę galerii sztuki.

 

1944

Koniec lipca
Na wie┼Ť─ç o planowanym powstaniu warszawskim wraz z Krystyna╠Ę Machnicka╠Ę, muzykolo┼╝k─ů, kt├│ra udziela┼éa mu lekcji gry na fortepianie, wyjecha┼é do Rabki. Tam oboje zostali aresztowani przez okupant├│w i wywiezieni do Tarnowa na przymusowe roboty przy kopaniu row├│w przeciwczo┼égowych. Po dw├│ch tygodniach uda┼éo im si─Ö zbiec i wr├│ci─ç do Rabki. Fangor zosta┼é zatrudniony w niemieckim szpitalu wojskowym, pocz─ůtkowo do pomocy przy wywo┼╝eniu ┼Ťmieci oraz przenoszeniu rannych i zmar┼éych, a p├│┼║niej do ko┼äca okupacji w aptece szpitalnej.

22 pa┼║dziernika
Odby┼é si─Ö w Rabce ┼Ťlub Wojciecha Fangora z Zofia╠Ę Krystyna╠Ę Machnicka╠Ę.

 

1945

Wiosna╠Ę Fangorowie powr├│cili do Klarysewa i zamieszkali z rodzina╠Ę w s─ůsiednim Gron├│wku.

17 listopada
W Warszawie urodzi┼é si─Ö syn Fangoro╠üw, Roman. Wojciech Fangor zarabia┼é w├│wczas na ┼╝ycie, przewo┼╝─ůc ludzi i towary w┼éasna╠Ę ci─Ö┼╝ar├│wk─ů.

 

Wojciech Fangor z synem Romanem, Jan├│wek, c. 1947. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

 

1946

5 grudnia
Na podstawie przedstawionych obraz├│w, namalowanych pod kierunkiem profesor├│w Pruszkowskiego i Kowarskiego, oraz po zdaniu egzaminu z historii sztuki, do kt├│rego przygotowa┼é si─Ö u profesora Micha┼éa Walickiego, uzyska┼é eksternistycznie dyplom z malarstwa w Akademii Sztuk Pi─Öknych w Warszawie.
W tym czasie powsta┼éo wiele szkic├│w najbli┼╝szej rodziny i znajomych oraz pejza┼╝e rysowane o┼é├│wkiem i pi├│rkiem.

 

1948

Ojciec artysty zosta┼é skazany przez s─ůd wojskowy na kare╠Ę ┼Ťmierci za sabota┼╝ gospodarczy. Proces mia┼é charakter polityczny. Dzi─Öki staraniom rodziny i znanego mecenasa Mieczys┼éawa Ma┼Ťlanko w 1949 roku kara zosta┼éa zamieniona na do┼╝ywotnie wi─Özienie. W 1956 roku na fali odwil┼╝y i dzi─Öki wstawiennictwu Wojciecha Fangora u J├│zefa Cyrankiewicza ojciec zosta┼é zwolniony z wi─Özienia.
Fangor zacz─ů┼é malowa─ç wielkoformatowe prace propagandowe. W kwietniu razem z Tadeuszem Koz┼éowskim wykona┼é plansze propaguj─ůce gospodark─Ö i rolnictwo socjalistyczne na Mi─Ödzynarodowych Targach Pozna┼äskich. Pod koniec roku zrealizowa┼é panneau dla Kongresu Zjednoczeniowego Polskiej Partii Socjalistycznej i Polskiej Partii Robotniczej na budynku przy Alejach Ujazdowskich w Warszawie, przedstawiaj─ůce maszeruj─ůcych robotnik├│w.

 

1949

Maj
Odby┼éa si─Ö pierwsza indywidualna wystawa malarstwa Wojciecha Fangora w Klubie M┼éodych Artyst├│w i Naukowc├│w w Warszawie. Na zaproszenie Mariana Bogusza artysta pokaza┼é obrazy z dw├│ch poprzednich lat: pejza┼╝e, portrety najbli┼╝szych, a tak┼╝e portrety postaci historycznych oraz dwie malowane rze┼║by gipsowe: ÔÇ×Ksi─Ö┼╝ycÔÇŁ i ÔÇ×G┼éowa bolesnaÔÇŁ. Jego debiut przeszed┼é bez echa, w prasie nie ukaza┼éa si─Ö ani jedna recenzja. Dopiero kilka lat p├│┼║niej swoje wspomnienia o wystawie opublikowali Janusz Bogucki i Jerzy Stajuda:
ÔÇ×Debiut malarski Wojciecha Fangora obejmowa┼é prace z lat 1948-1949. Widoczny wp┼éyw tradycji malarstwa kubistycznego. Tendencje do syntetycznego traktowania bry┼éy oraz do monumentalizowania postaci rozwijane b─Öd─ů w jego dalszej tw├│rczo┼Ťci. W p┼é├│tnach tych odczuwamy nieporadno┼Ť─ç, ale i ┼Ťwie┼╝o┼Ť─ç, dynamik─Ö, a wreszcie d─ů┼╝no┼Ť─ç do rozwi─ůza┼ä jasnych, czytelnych, jednoznacznych. R├│wnie┼╝ i w doborze temat├│w stara si─Ö Fangor ÔÇô zgodnie z panuj─ůcymi w klubie m┼éodych artyst├│w i naukowc├│w tendencjami podkre┼Ťla─ç spo┼éeczn─ů rol─Ö sztuki. St─ůd bior─ů si─Ö portrety Chopina, Kopernika, Lenina, EinsteinaÔÇŁ. (Jerzy Stajuda)

Jesieni─ů przeprowadzi┼é si─Ö z rodzina╠Ę do mieszkania przy ul. Polnej 40.

1950

Wzi─ů┼é udzia┼é w trzech wystawach zbiorowych prezentuj─ůcych realizacje╠Ę za┼éo┼╝e┼ä╠ü realizmu socjalistycznego, og┼éoszonego w Polsce w 1949 roku. Na ÔÇ×I┬áOg├│lnopolskiej wystawie plastykiÔÇŁ w Muzeum Narodowym w Warszawie (marzecÔÇôkwiecie┼ä╠ü) pokaza┼é obrazy ÔÇ×WyzwolenieÔÇŁ (1949) i ÔÇ×MurarzeÔÇŁ (1950). Na ÔÇ×II┬áOg├│lnopolskiej wystawie portret├│w przodownik├│w pracy i racjonalizator├│wÔÇŁ (21 lipcaÔÇô15 sierpnia) wystawi┼é rysunek przedstawiaj─ůcy przodownice╠Ę w nauce. Obraz ÔÇ×Walka o pok├│jÔÇŁ (1950) otrzyma┼é III nagrod─Ö na wystawie Plastycy w walce o pok├│j (listopadÔÇôgrudzie┼ä╠ü) w Centralnym Biurze Wystaw Artystycznych (CBWA) w Zach─Öcie. Zaprezentowane prace zosta┼éy bardzo dobrze przyj─Öte przez znacz─ůcych krytyk├│w sztuki.
Od 1950 roku projektowa┼é plakaty polityczne i filmowe dla Wydawnictwa Artystyczno-Graficznego (WAG) i Centrali Wynajmu Film├│w (CWF). By┼é cz┼éonkiem Komisji Artystycznej przy Wydziale Propagandy CWF, kt├│rej zadaniem by┼éa ocena proponowanych plakat├│w. Tworzy┼é Polska╠Ę Szko┼é─Ö Plakatu, wsp├│┼épracowa┼é min. z Henrykiem Tomaszewskim i Wojciechem Zamecznikiem. W ci─ůgu tych lat zaprojektowa┼é ponad dziewi─Ö─çdziesi─ůt plakat├│w, kt├│re by┼éy prezentowane na licznych wystawach i konkursach w Polsce i za granica╠Ę.
R├│wnocze┼Ťnie by┼é ilustratorem gazety ÔÇ×┼╗ycie WarszawyÔÇŁ oraz tygodnik├│w ÔÇ×Nowa KulturaÔÇŁ i ÔÇ×Przegl─ůd KulturalnyÔÇŁ.

 

Wojciech Fangor na pochodzie pierwszomajowym, 1 po┼é. lat 50., Plac Defilad, Warszawa. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

 

1951

30 kwietniaÔÇô10 czerwca
Na Wystawie malarstwa, rze┼║by, grafiki, architektury wn─Ötrza, sztuki dekoracyjnej Zwi─ůzku Polskich Artyst├│w Plastyk├│w Okr─Ögu Warszawskiego w Zach─Öcie wystawi┼é obraz Martwa natura (1944).

Grudzie┼ä 1951ÔÇôluty 1952
Uczestniczy┼é w II Og├│lnopolskiej wystawie plastyki w CBWA, na kt├│rej otrzyma┼é II┬ánagrod─Ö za obrazy Lenin w Poroninie (1951) i Matka Koreanka (1951). Oba obrazy zosta┼éy bardzo dobrze ocenione przez ├│wczesnych krytyk├│w. Juliusz Starzy┼äski podkre┼Ťli┼é patos i emocjonalne dzia┼éanie obrazu ÔÇ×Matka KoreankaÔÇŁ:
ÔÇ×Spo┼Ťr├│d naszych malarzy bodaj┼╝e jedynie Wojciech Fangor usi┼éuje da─ç pe┼ény dramatyczny wyraz tematyce walki o pok├│j. Pami─Ötamy jego sugestywn─ů prac─Ö pokazan─ů na wystawie Plastycy w Walce o Pok├│j. Ten sam patos i si┼é─Ö emocjonalnego dzia┼éania wydobywa jeszcze┬á┬á mocniej obraz ÔÇ×Matka KoreankaÔÇŁ. Na ostatniej wystawie w obrazie tym FangorÔÇônie wiadomo czy s┼éusznieÔÇôzrezygnowa┼é z mo┼╝liwo┼Ťci sugestywnego dzia┼éania kolorem. Utrzymuj─ůc ca┼éo┼Ť─ç kompozycji w szarym przygn─Öbiaj─ůcym monochromatyzmie. Na d┼éugo jednak pozostaje w ┼Ťwiadomo┼Ťci widza wspomnienie bezradnych r─ůczek osieroconego dziecka korea┼äskiego i tragiczny wyraz przedwcze┼Ťnie dojrza┼éej twarzyÔÇôjako pot─Öpienie imperialistycznych zbrodniarzy wojennychÔÇŁ (Juliusz Starzy┼äski)

1952

Grudzie┼ä 1952ÔÇôluty 1953
Wzi─ů┼é udzia┼é w III Og├│lnopolskiej wystawie plastyki w CBWA, na kt├│rej wystawiony zosta┼é kolejny portret Lenina (1951).

 

1953

Czerwiec
Na I Og├│lnopolskiej wystawie plakatu w CBWA wraz z Tadeuszem Trepkowskim i Henrykiem Tomaszewskim otrzyma┼é jedn─ů z trzech pierwszych nagr├│d. Pokaza┼é na niej m.in. plakaty ÔÇ×Strze┼╝ tajemnicy pa┼ästwowej!ÔÇŁ (1951), ÔÇ×Mury MalapagiÔÇŁ (1952) i ÔÇ×Na dnieÔÇŁ (1952) oraz zaprojektowany razem z Jerzym Tch├│rzewskim plakat na IV ┼Üwiatowy Festiwal M┼éodzie┼╝y i Student├│w w Bukareszcie (1953).

 

1954

1 lutego
Zosta┼é zatrudniony w warszawskiej Akademii Sztuk Plastycznych jako wyk┼éadowca malarstwa i rysunku dzi─Öki poleceniu profesor├│w Artura Nachta-Samborskiego i J├│zefa Mroszczaka.

 

Panneau dekoracyjne „Robotnicy”, Pawilon Polski na Mi─Ödzynarodowych Targach w Pary┼╝u, 1954. Archiwum Stanis┼éawa Zamecznika, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

 

22 majaÔÇô7 czerwca
Odby┼éy si─Ö Foire de Paris (Targi Paryskie). Wsp├│┼épracowa┼é ze Stanis┼éawem Zamecznikiem w tworzeniu ekspozycji, by┼é autorem m.in. namalowanego fryzu ÔÇ×BudowaÔÇŁ, przedstawiaj─ůcego robotnik├│w przy pracy. W tym czasie Zamecznik powierzy┼é mu r├│wnie┼╝ wykonanie polichromii w Muzeum Warszawy, w kt├│rym opracowywa┼é projekt architektury wn─Ötrz. Fangor namalowa┼é scen─Ö Kucie kos, nawi─ůzuj─ůc─ů do wydarze┼ä powstania styczniowego. Praca nie zosta┼éa jednak przychylnie oceniona przez ├│wczesnego dyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie, profesora Stanis┼éawa Lorentza, wobec czego Zamecznik zdecydowa┼é o przykryciu jej ┼Ťcian─ů. W ten spos├│b dzie┼éo ocala┼éo i zosta┼éo odkryte podczas remontu muzeum w roku 2013.
Od 1954 roku bra┼é udzia┼é w konkursie na projekt Zespo┼éu Sportowego ÔÇ×StartÔÇŁ, p├│┼║niejszej Warszawianki z zespo┼éem artyst├│w z Akademii Sztuk Pi─Öknych w Warszawie: Jerzym So┼étanem, Zbigniewem Ihnatowiczem, Franciszkiem Strynkiewiczem i Lechem Tomaszewskim. Uczestniczy┼é w konsultacjach kolorystycznych dw├│ch pierwszych etap├│w prac projektowych oraz wykona┼é plansze ilustruj─ůce za┼éo┼╝enia projektu.

 

1955

30 kwietniaÔÇô16 maja
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie zbiorowej prezentuj─ůcej polski plakat ÔÇ×LÔÇÖAffiche polonaiseÔÇŁ / ÔÇ×Poolse afficheÔÇŁ w Palais des Beaux-Arts w Brukseli.

Wojciech Fangor w pracowni na Pankiewicza, Warszawa, 1954. Fot. Janina Mokrzycka. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

 

31 czerwcaÔÇô14 lipca
W Warszawie odby┼é si─Ö ┼Üwiatowy Festiwal M┼éodzie┼╝y i Student├│w. Fangor wsp├│lnie z Henrykiem Tomaszewskim zaprojektowa┼é wielobarwny czterystumetrowy fryz wzd┼éu┼╝ ul. Marsza┼ékowskiej, przedstawiaj─ůcy pozdrowienia m┼éodzie┼╝y z r├│┼╝nych kraj├│w w┼Ťr├│d abstrakcyjnych i geometrycznych figur. Wykona┼é te┼╝ kopi─Ö ÔÇ×GuernikiÔÇŁ Pabla Picassa w ramach akcji ÔÇ×┼╗─ůdamy zakazu broni atomowejÔÇŁ w oprawie architektonicznej zaprojektowanej przez Jerzego Hryniewieckiego. Na fasadzie jednej z kamienic przy Rynku Starego Miasta umie┼Ťci┼é wielkoformatowe p┼é├│tno z namalowan─ů twarz─ů kobiety, kt├│ra przypomina┼éa twarz z p├│┼║niejszego plakatu ÔÇ×Dni O┼Ťwi─ÖcimiaÔÇŁ (1959). Festiwalowi towarzyszy┼é tak┼╝e plakat zaprojektowany w 1954 roku wsp├│lnie z Jerzym Tch├│rzewskim.

Wrzesień
W towarzystwie m.in. Henryka Tomaszewskiego i Wojciecha Zamecznika wyjecha┼é do Albanii na plener zorganizowany przez Zwi─ůzek Artyst├│w Plastyk├│w. Seria rysunk├│w z tej podr├│┼╝y zosta┼éa opublikowana w ÔÇ×Przegl─ůdzie KulturalnymÔÇŁ 1955, nr 46.
Wsp├│lnie z Jerzym Tch├│rzewskim zaprojektowa┼é fryz mozaikowy nad wej┼Ťciem Centralnego Domu Towarowego w Warszawie. Praca uznana za nowatorsk─ů i harmonizuj─ůc─ů z tre┼Ťci─ů architektury nie zosta┼éa zrealizowana.

 

1956

Styczeń
Otrzyma┼é tytu┼é naukowy docenta w Akademii Sztuk Plastycznych w Warszawie.

26 marca
Og┼éoszono konkurs na Pawilon Polski na ┼Üwiatowych Targach w Brukseli w 1958 roku. Zwyci─Ö┼╝y┼é projekt zespo┼éu Zak┼éad├│w Artystyczno-Badawczych warszawskiej ASP na czele z Jerzym So┼étanem, Zbigniewem Ihnatowiczem i Lechem Tomaszewskim. Fangor zaprojektowa┼é dekoracj─Ö pofalowanej ┼Ťciany kurtynowej pawilonu, kt├│ra mia┼éa zosta─ç pokryta rysunkiem abstrakcyjnym od zewn─Ötrznej strony i malarstwem inspirowanym pracami dzieci na zadane tematy zwi─ůzane z histori─ů Polski Ludowej od wewn─ůtrz. Projekt nie zosta┼é zrealizowany, zachowa┼éy si─Ö plansze ilustruj─ůce jego za┼éo┼╝enia.

27 pa┼║dziernikaÔÇô10 listopada
Na wystawie ÔÇ×Dix peintres polonaisÔÇŁ w Galerie Georges Giroux w Brukseli pokaza┼é kilka kubizuj─ůcych obraz├│w z dw├│ch ostatnich lat.

 

1957

18 pa┼║dziernikaÔÇô17 grudnia
Wzi─ů┼é udzia┼é w II Wystawie Sztuki Nowoczesnej w CBWA. Razem z Oskarem Hansenem i Stanis┼éawem Zamecznikiem zrealizowa┼é site-specific nazwane Studium przestrzeni. Podwieszone pod sufitem galerii arkusze pogi─Ötej czarnej p┼éyty pil┼Ťniowej prowadzi┼éy zwiedzaj─ůcych od wej┼Ťcia przez hol i g┼é├│wne schody do Sali Matejkowskiej na pierwszym pi─Ötrze, gdzie na pod┼éodze znajdowa┼éa si─Ö wygi─Öta p┼éyta w kolorze bia┼éym. Proste, surowe formy p┼éyt stanowi┼éy kontrast z historycznym wystrojem Zach─Öty i jednocze┼Ťnie ┼é─ůczy┼éy wn─Ötrze z zewn─Ötrzem. W wyniku pracy zespo┼éowej z architektami i projektantami, jak r├│wnie┼╝ do┼Ťwiadcze┼ä w zakresie grafiki plakatowej, rozwija┼é zainteresowanie przestrzeni─ů i mo┼╝liwo┼Ťci─ů prze┼éo┼╝enia jej na j─Özyk malarski. W tym czasie powsta┼éy pierwsze obrazy bezkraw─Ödziowe, o kt├│rych w p├│┼║niejszych latach pisa┼é:
ÔÇ×W 1957 roku znalaz┼éem metod─Ö wywo┼éywania iluzji przestrzeni, kt├│ra aktywizuje si─Ö na zewn─ůtrz obrazu. Pomi─Ödzy powierzchni─ů p┼é├│tna, a widzem. Metoda ta oparta by┼éa na ci─ůg┼éym bezkraw─Ödziowym przep┼éywie jednego koloru w drugi. Ci─ůg┼éy przep┼éyw koloru czy waloru bez ostrej granicy stosowany by┼é powszechnie co najmniej od renesansu, ale funkcja ta by┼éa ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzana z definicj─ů bry┼éy. Z jednej strony ┼Ťwiat┼éo, z drugiej cie┼ä […] Bezkraw─Ödziowy przep┼éyw jednego koloru w drugi wywo┼éuje z┼éudzenie przestrzeni rozci─ůgaj─ůcej si─Ö w specyficzny spos├│b o d p┼éaszczyzny obrazu w kierunku widza. Nazwa┼éem ten fenomen iluzyjn─ů przestrzeni─ů pozytywn─ů. W odr├│┼╝nieniu od iluzyjnej przestrzeni negatywnej rozwijaj─ůcej si─Ö w g┼é─ůb obrazuÔÇŁ.

 

1958

28ÔÇô30 marca
W CBWA odby┼éa si─Ö prezentacja prac na konkurs pomnika Bohater├│w Warszawy. Fangor by┼é cz┼éonkiem zespo┼éu Oskara Hansena, Zofii Hansen, Jana Krzysztofa Meisnera, Lechos┼éawa Rosi┼äskiego i Lecha Tomaszewskiego. Projekt odzwierciedla┼é za┼éo┼╝enia pomnika nieobeliskowego, wpisuj─ůcego si─Ö w przestrze┼ä miasta, z tarasem otwartym na skarp─Ö nad Wis┼é─ů. Nagrodzono go, ale nie zosta┼é zrealizowany.

Portret Wojciecha Fangora w pracowni na Pankiewicza, Warszawie, 1958. Fot. Lucjan Fogiel, Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Otwarto wystaw─Ö ÔÇ×Wojciech Fangor. Studium przestrzeniÔÇŁ w Salonie Nowej Kultury we foyer Teatru ┼╗ydowskiego przy ul. Kr├│lewskiej w Warszawie. Razem ze Stanis┼éawem Zamecznikiem stworzyli instalacj─Ö przestrzenn─ů z┼éo┼╝on─ů z dwudziestu abstrakcyjnych obraz├│w Fangora, z kt├│rych wi─Ökszo┼Ť─ç prezentowana by┼éa na drewnianych stela┼╝ach po┼Ťrodku sali, a cztery na ┼Ťcianach. Wystawa nie spotka┼éa si─Ö w├│wczas z uznaniem krytyk├│w. Dopiero po latach okre┼Ťlono j─ů jako pionierskie dzie┼éo sztuki environment. Po kilku dniach od otwarcia Fangor umie┼Ťci┼é przy wej┼Ťciu na wystaw─Ö sw├│j tekst:
ÔÇ×Celem tej wystawy jest pokazanie zale┼╝no┼Ťci przestrzennych obrazami. Nie interesuje mnie to co si─Ö dzieje wewn─ůtrz poszczeg├│lnego obrazu, ale to co zachodzi pomi─Ödzy obrazami. Obrazy s─ů anonimowymi cz─Ö┼Ťciami zespo┼éu, kt├│ry zaczyna spe┼énia─ç si─Ö w przestrzeni rzeczywistej. Widz, obieraj─ůc drog─Ö w┼Ťr├│d tej grupy obraz├│w, staje si─Ö automatycznie wsp├│┼étw├│rc─ů dzie┼éa.ÔÇŁ

Fangor cz─Ö┼Ťciowo zrekonstruowa┼é ÔÇ×Studium przestrzeniÔÇŁ na kilku swoich p├│┼║niejszych wystawach, kt├│re odby┼éy si─Ö w Zach─Öcie (1990) i Centrum Sztuki Wsp├│┼éczesnej w Warszawie (2003), a tak┼╝e w Muzeum Sztuki w ┼üodzi (2008) i w Muzeum Narodowym w Krakowie (2012).

1959

Wojciech Fangor i Henryk Tomaszewski otrzymali I nagrod─Ö w konkursie na plakat ÔÇ×III Zjazd PZPR. Marzec 1959. Socjalizm zwyci─Ö┼╝yÔÇŁ.

2 pa┼║dziernikaÔÇô2 listopada
Wystawa zbiorowa ÔÇ×Poolse SchilderkunstÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Stedelijk Museum w Amsterdamie. Fangor ze Stanis┼éawem Zamecznikiem, na zaproszenie dyrektora Wilema Sandberga, stworzyli w osobnej sali environment ÔÇ×Kolor w przestrzeniÔÇŁ. Geometryczne obiekty ustawione by┼éy na pod┼éodze lub unosi┼éy si─Ö w powietrzu. P┼éyty gi─Öte i formy przestrzenne zbudowane zosta┼éy z p┼éyt z┼é─ůczonych zawiasami, tworzy┼éy strefy kolorystyczne czerwieni, czerni oraz b┼é─Ökitu. Osobnym obiektem by┼é cylinder, wewn─ůtrz kt├│rego umieszczono dwa obrazy abstrakcyjne Fangora, kt├│re mo┼╝na by┼éo ogl─ůda─ç z g├│ry. Arty┼Ťci skomentowali wystaw─Ö rok p├│┼║niej w Manife┼Ťcie, kt├│ry stanowi┼é podsumowanie refleksji i do┼Ťwiadcze┼ä zwi─ůzanych z zaprojektowanymi przez nich wystawami i instalacjami przestrzennymi:
ÔÇ×Tym razem postanowili┼Ťmy wypr├│bowa─ç przede wszystkim dzia┼éanie koloru w przestrzeni. Konstrukcja sk┼éada┼éa si─Ö z element├│w nasyconych kolorem czerwonym, czarnym i niebieskim. Zosta┼é te┼╝ zaplanowany cykl zdarze┼ä do odebrania w czasie na ustalonej drodze. Droga ta prowadzi┼éa przez ci─ůg┼ée konfrontacje koloru i form zachowanych w pami─Öci z tymi, kt├│re po nich nast─Öpowa┼éy, tworz─ůc pami─Öciowe nawarstwienia. Powodowa┼éo to zaskakuj─ůco inny odbi├│r tych samych barw i form na skutek doznanych w czasie i przestrzeni przyg├│dÔÇŁ.

 

1960

Czerwiec
Pozna┼é Beatrice G. Perry, wsp├│┼éw┼éa┼Ťcicielk─Ö i dyrektork─Ö Gres Gallery w Waszyngtonie, kt├│ra przyjecha┼éa do Warszawy, aby wybra─ç prace na wystaw─Ö polskiego malarstwa i rze┼║by.

Listopad
Obj─ů┼é stanowisko dziekana Wydzia┼éu Grafiki Akademii Sztuk Pi─Öknych w Warszawie.
Od 1960 roku w zespole Jerzego So┼étana i Zbigniewa Ihnatowicza w Zak┼éadach Artystyczno-Badawczych warszawskiej ASP uczestniczy┼é w projekcie aran┼╝acji wn─Ötrza budynku dworca Warszawa-┼Ür├│dmie┼Ťcie. Zaprojektowa┼é mozaiki w o┼Ťwietlonych wn─Ökach ┼Ťcian, kt├│re w zale┼╝no┼Ťci od pr─Ödko┼Ťci poci─ůgu powodowa┼éy u pasa┼╝er├│w zmienne wra┼╝enia optyczne. W p├│┼║niejszych latach Fangor kilkakrotnie wsp├│┼épracowa┼é z Jerzym So┼étanem w zakresie konsultacji kolorystycznych, m.in. przy projektach szk├│┼é w Brockton (1975) i w Lynn (1977) w Massachusetts, jak r├│wnie┼╝ przy ÔÇ×Teoretycznym projekcieÔÇŁ ko┼Ťcio┼éa (1992).

Wojciech Fangor w pracowni na Pankiewicza, Warszawa, 1961. Fot. Tadeusz Rolke, Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

 

1961

Otrzyma┼é I nagrod─Ö za projekt Sali Zwyci─Östwa w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Projekt tej ekspozycji by┼é wyj─ůtkowy w tw├│rczo┼Ťci Fangora ze wzgl─Ödu na wykorzystanie efekt├│w d┼║wi─Ökowych. W sali o regularnych wymiarach pod sufitem mia┼éy zosta─ç zawieszone p┼éyty stalowe r├│┼╝nej wielko┼Ťci i grubo┼Ťci, malowane na czarno. Przymocowane do nich m┼éoteczki wydobywa┼éyby z nich d┼║wi─Ök oddaj─ůcy nastr├│j sali i przywo┼éuj─ůcy odg┼éosy or─Ö┼╝a podczas walki. Wzd┼éu┼╝ innej ┼Ťciany mia┼éy zosta─ç wyeksponowane w rz─Ödzie chor─ůgwie. Po┼Ťrodku znalaz┼éy si─Ö gabloty z obiektami, a na kolejnej ┼Ťcianie, w kolorze szarym, jasne ko┼éo o rozproszonych kraw─Ödziach mia┼éo by─ç t┼éem dla wy┼Ťwietlanych z rzutnika informacji o wystawie. W wyniku uniewa┼╝nienia konkursu projekt nie zosta┼é zrealizowany.

Kwiecień
Wykona┼é monumentaln─ů prac─Ö graficzn─ů na temat bezpiecze┼ästwa pracy w Pawilonie Polskim na Mi─Ödzynarodowej Wystawie Pracy w Turynie, zaprojektowanej przez Wojciecha Zamecznika we wsp├│┼épracy z J├│zefem Mroszczakiem, Julianem Pa┼ék─ů, Henrykiem Tomaszewskim, Janem Lenic─ů i Romanem Husarskim.

18 kwietniaÔÇô13 maja
Wzi─ů┼é udzia┼é w ÔÇ×The First Exhibition in America of Contemporary Polish Paintings and SculptureÔÇŁ w Gres Gallery w Waszyngtonie, przygotowanej przez Beatrice C. Perry. Kuratorem wystawy by┼é Ryszard Stanis┼éawski, kt├│ry wybra┼é dwa obrazy Fangora pokazywane wcze┼Ťniej w ÔÇ×Studium przestrzeniÔÇŁ (1958).

Lipiec
Wyjecha┼é do Austrii i zamieszka┼é w Wiedniu. We wrze┼Ťniu wzi─ů┼é urlop w Akademii Sztuk Pi─Öknych w Warszawie i przeni├│s┼é si─Ö do domu swojej siostry Krystyny Schindler w Krumpendorf nad Worthersee. Wkr├│tce do┼é─ůczy┼éa do niego Magdalena Patkowska z domu Shummer, historyczka sztuki i malarka, kt├│ra w przysz┼éo┼Ťci zostanie jego ┼╝on─ů.

20 lipcaÔÇô30 pa┼║dziernika
W ramach ÔÇ×Wystawy plakatuÔÇŁ z cyklu Polskie dzie┼éo plastyczne na 15-lecie PRL razem ze Stanis┼éawem Zamecznikiem zrealizowa┼é environment przed budynkiem Zach─Öty w Warszawie. Instalacj─Ö tworzy┼éy ponad trzymetrowe czworoboczne s┼éupy z lekko wkl─Ös┼éymi ┼Ťcianami, malowane w kolorach bieli, szaro┼Ťci i oran┼╝u. Chodz─ůc pomi─Ödzy nimi, widzowie mogli odczu─ç przestrze┼ä dzi─Öki kolorom i skali realizacji. Za t─Ö prac─Ö otrzyma┼é Nagrod─Ö Ministra Kultury i Sztuki.

7 sierpniaÔÇô17 pa┼║dziernika
Uczestniczy┼é w wystawie ÔÇ×15 Polish PaintersÔÇŁ w Museum of Modem Art w Nowym Jorku, kt├│rej kuratorem by┼é Peter Selz. Wystawa prezentowa┼éa wyb├│r malarstwa najwa┼╝niejszych artyst├│w awangardowych. Powsta┼éa we wsp├│┼épracy m.in. z Gres Gallery w Waszyngtonie i Galerie Chalette w Nowym Jorku.

1962

Marzec
Wyjecha┼é do Waszyngtonu na zaproszenie Institute of Contemporary Art. Odwiedza┼é ameryka┼äskie uniwersytety i szko┼éy artystyczne, w kt├│rych wyg┼éasza┼é wyk┼éady na temat sztuki przestrzennej i prezentowa┼é swoje prace. Podczas pobytu w Nowym Jorku pozna┼é znanych krytyk├│w i kurator├│w sztuki, takich jak Clement Greenberg i William Rubin.

Wojciech Fangora w pracowni Jacka Tworkowa na West Street, Nowy Jork, 1962. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Kwiecień
Odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna Fangora w Institute of Contemporary Art w Waszyngtonie jako wydarzenie towarzysz─ůce ÔÇ×Fourth Annual CongressÔÇŁ, na kt├│rym artysta wyg┼éosi┼é r├│wnie┼╝ wyk┼éad ÔÇ×American Style & European PaintingÔÇŁ. Fangor zawar┼é umow─Ö z Beatrice G. Perry, zgodnie z kt├│r─ů otrzymywa┼é sta┼é─ů pensj─Ö za przekazywanie Gres Gallery trzydziestu obraz├│w rocznie. Dzi─Öki niej m├│g┼é przeprowadzi─ç si─Ö do Francji, gdzie zamieszka┼é w pracowni przy place Jules Ferry 44 w Montrouge pod Pary┼╝em. W tym czasie utrzymywa┼é bliskie kontakty z mieszkaj─ůcymi w Pary┼╝u polskimi artystami, m.in. z Janem Lenic─ů, Alin─ů Szapocznikow i Romanem Cie┼Ťlewiczem.

 

1963

26 styczniaÔÇô17 lutego
Na ÔÇ×Wystawie sztuki u┼╝ytkowejÔÇŁ z cyklu ÔÇ×Polskie dzie┼éo plastyczne w 15-lecie PRLÔÇŁ w CBWA pokazane zosta┼éy prace zespo┼éowe powsta┼ée w ci─ůgu ostatnich lat w Zak┼éadach Artystyczno-Badawczych ASP w Warszawie, m.in. projekty dla Expo 58 w Brukseli i Zespo┼éu Sportowego ÔÇ×StartÔÇŁ w Warszawie, a tak┼╝e dokumentacja environmentu Fangora i Zamecznika przed gmachem Zach─Öty z 1961 roku.┬á

Grudzień
Wzi─ů┼é udzia┼é w ÔÇ×Rencontre intemationale des artistesÔÇŁ w Musee des Oudaias w Rabacie.

 

1964

Magdalena Fangor i Wojciech Fangor w pracowni w Montrouge pod Pary┼╝em, 1964. Fot. W┼éadys┼éaw S┼éawny, Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

10 styczniaÔÇô10 lutego
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie plakat├│w ÔÇ×Venti anni di manifesto aristico polacco modernoÔÇŁ w Calcografia Nazionale w Rzymie.

26 styczniaÔÇô29 marca
Na wystawie zbiorowej ÔÇ×Guggenheim International AwardÔÇŁ w Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku kurator Lawrence Alloway wystawi┼é obraz Fangora ÔÇ×Black WaveÔÇŁ (1961).

5ÔÇô29 lutego
Odby┼éa si─Ö indywidualna wystawa w Galerie Lambert w Pary┼╝u. W ma┼éej przestrzeni galerii na jednej ze ┼Ťcian Fangor wykona┼é instalacj─Ö z obraz├│w abstrakcyjnych powsta┼éych w 1963 roku. Umie┼Ťci┼é dziesi─Ö─ç obraz├│w o jednakowych wymiarach w dw├│ch rz─Ödach, jeden przy drugim, przy czym g├│rny rz─ůd si─Ögaj─ůcy sufitu by┼é odchylony od g├│ry do pod┼éogi o 35 stopni.

12 czerwcaÔÇô19 lipca
Odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna w Stiidtisches Museum w Leverkusen Schlosss Morsbroich. Na zaproszenie dyrektora Udo Kultermanna Fangor wykona┼é instalacj─Ö z obraz├│w abstrakcyjnych powsta┼éych w latach 1963-1964. Po raz pierwszy pokaza┼é struktury spr─Ö┼╝one wykonane z gi─Ötej p┼éyty pil┼Ťniowej, pomalowane w kolorach bia┼éym, niebieskim, zielonym i czerwonym, kt├│re zosta┼éy zainstalowane w parku. We wst─Öpie do katalogu tej wystawy Udo Kultermann pisa┼é:
ÔÇ×Fangor nale┼╝y do tych nielicznych artyst├│w na ┼Ťwiecie, dla kt├│rych tradycyjnie wyznaczone granice mi─Ödzy architektur─ů, rze┼║b─ů i malarstwem nie s─ů ju┼╝ obowi─ůzuj─ůce. Jego dzie┼éo jest wa┼╝nym, w Niemczech nieznanym jeszcze wk┼éadem do podstawowej, nowej dyskusji o zwi─ůzkach przestrzenno-artystycznych. Konstrukcje stworzone dla wystawy w parku Morsbroich, jak te┼╝ ekspozycja dzie┼é malarskich, ukszta┼étowana wedle wskaz├│wek artysty w pomieszczeniach muzeum, s─ů wa┼╝nymi manifestacjami, kt├│re winny by─ç skrupulatnie studiowane tak przez artyst├│w, jak przez zleceniodawc├│w w dziedzinie architektury i artystycznej integracji w NiemczechÔÇŁ.

 

1965

23 lutegoÔÇô25 kwietnia
Odby┼éa si─Ö pionierska wystawa prezentuj─ůca ┼Ťwiatow─ů sztuk─Ö kinetyczn─ů i op-art ÔÇ×The Responsive EyeÔÇŁ w Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Kurator William C. Seitz, kt├│ry widzia┼é wystaw─Ö Fangora w Galerie Lambert w Pary┼╝u, pokaza┼é na niej obraz ÔÇ×N 17ÔÇŁ z 1963 roku. W tym samym roku wystawa by┼éa prezentowana r├│wnie┼╝ w City Art Museum of St. Louis (20 majaÔÇô20 czerwca 1965), Seattle Art Museum (15 czerwcaÔÇô23 sierpnia 1965), Pasadena Art Museum (25 wrze┼ŤniaÔÇô7 pa┼║dziernika 1965) i Baltimore Museum of Art (14 grudniaÔÇô23 stycznia 1966).

Wystawa ÔÇťThe Responsive EyeÔÇŁ, Museum of Modern Art, Nowy Jork, 1965. Fot. George Cserna, The Museum of Modern Art Archives, New York.

24 kwietniaÔÇô14 maja
W Galerie Wilm Falazik w Bochum odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna, do kt├│rej Fangor zaprojektowa┼é r├│wnie┼╝ plakat ze swoj─ů sygnatur─ů.

26 czerwcaÔÇô26 lipca
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×Wojciech Fangor, Ruth Francken, Gerard Koch, Mercede Kruschewsky. 2 Maker + 2 Bildhauer als Gaste der Ford Foundation in BerlinÔÇŁ w Amerika Haus w Berlinie, na kt├│rej zaprezentowa┼é kompozycj─Ö przestrzenn─ů z┼éo┼╝on─ů z trzech wolno stoj─ůcych malowanych struktur spr─Ö┼╝onych oraz trzy przestrzenne obrazy z otworami w pofalowanych p┼éytach pil┼Ťniowych, pomalowanych monochromatycznie w barwach podstawowych.

5 lipca
Rozwi├│d┼é si─Ö z ┼╝on─ů Krystyn─ů.

31 lipcaÔÇô31 sierpnia
Wzi─ů┼é udzia┼é w International Artists’ Seminar 1965: Optical Art Symposium w Fairleigh Dickinson University w New Jersey. Towarzysz─ůca mu wystawa by┼éa prezentowana r├│wnie┼╝ w Riverside Museum w Nowym Jorku (26 wrze┼ŤniaÔÇô7 listopada).

Pa┼║dziernik
W Galerie Springer w Berlinie odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna, na kt├│rej pokazane zosta┼éy obrazy z lat 1963-1965.

17 pa┼║dziernika
W Warszawie po┼Ťlubi┼é Magdalen─Ö Patkowsk─ů. Jesieni─ů dzi─Öki rekomendacji malarza Williama Scotta zosta┼é zatrudniony na sze┼Ť─ç miesi─Öcy jako nauczyciel malarstwa w Bath Academy of Art w Corsham, Wiltshire w Wielkiej Brytanii. Kilka dni w tygodniu malowa┼é w Londynie, w udost─Öpnionej mu przez Stefana Knappa pracowni. Powsta┼ée w tym czasie obrazy tytu┼éowa┼é ÔÇ×EÔÇŁ jak England, w odr├│┼╝nieniu od wcze┼Ťniejszych namalowanych w Berlinie, tytu┼éowanych ÔÇ×BÔÇŁ.

 

1966

Na kilku wystawach indywidualnych w Niemczech pokaza┼é obrazy powsta┼ée w latach 1963-1965: w Wiirttembergischer Kunstverein w Stuttgarcie (6 lutegoÔÇô6 marca), w Galerie Leonhart w Monachium (6 lipcaÔÇô27 sierpnia) i Dom Galerie w Kolonii (9 wrze┼ŤniaÔÇô22 pa┼║dziernika).

Pracownia Wojciecha Fangora przy Ludwigkirchstra├če, Berlin, c. 1965. Archiwum Wojciecha Fangora, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

29 marcaÔÇô22 kwietnia
Odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna w londy┼äskiej Grabowski Gallery, prowadzonej przez Mateusza Grabowskiego, mi┼éo┼Ťnika i kolekcjonera promuj─ůcego g┼é├│wnie sztuk─Ö brytyjskich tw├│rc├│w m┼éodego pokolenia.

6 kwietniaÔÇô12 czerwca
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×Recent Ac─ůuisitionsÔÇŁ w Museum of Modem Art w Nowym Jorku.

Czerwiec
Otrzyma┼é wiz─Ö imigracyjn─ů do Stan├│w Zjednoczonych.

1 wrze┼Ťnia
Zosta┼é zatrudniony na Uniwersytecie Fairleigh Dickinson w Madison (New Jersey) jako profesor malarstwa, gdzie pracowa┼é do 1983 roku. Zamieszka┼é w budynku starego teatru, kt├│ry przebudowa┼é na mieszkanie i pracowni─Ö. Rozpocz─ů┼é wsp├│┼éprac─Ö z Galerie Chalette w Nowym Jorku, prowadzon─ů przez ma┼é┼╝e┼ästwo Madeleine Chalette i Arthura Lejw─Ö.

1967

MarzecÔÇômaj
Na pierwszej wystawie indywidualnej w Galerie Chalette w Nowym Jorku opr├│cz obraz├│w z ostatnich lat zaprezentowa┼é tak┼╝e model environmentu z pofalowanych samono┼Ťnych ┼Ťcian oraz ÔÇ×Wst─Ög─Ö MobiusaÔÇŁ (1966), wykonan─ů z klejonych drewnianych listewek.

28 czerwcaÔÇô24 wrze┼Ťnia
Jego obraz zosta┼é pokazany na wystawie ÔÇ×The 1960s: Painting & Sculpture from the Museum CollectionÔÇŁ w Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

27 pa┼║dziernika 1967ÔÇô7 stycznia 1968
Wzi─ů┼é udzia┼é w ÔÇ×Pittsburgh International Exhibition of Contemporary Painting and SculptureÔÇŁ w Carnegie Museum of Art w Pittsburghu, na kt├│rej pokaza┼é trzy struktury spr─Ö┼╝one. Zosta┼éy one wykonane z p┼éyty pil┼Ťniowej z wyci─Ötymi ko┼éami oraz rozci─Ötymi i za┼éo┼╝onymi na siebie kraw─Ödziami. Wolno stoj─ůce wkl─Ös┼ée i wypuk┼ée struktury organizowa┼éy przestrze┼ä poprzez form─Ö i kolor.

Od 1967 roku uczy┼é malarstwa i grafiki w Graduate School of Design na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge, Massachusetts.

 

1968

13 kwietniaÔÇô30 czerwca
Obraz ÔÇ×E 10ÔÇŁ (1966) zosta┼é pokazany na wystawie ÔÇ×L’art vivant 1965-1968ÔÇŁ w Fondation Maeght w Saint-Paul-de-Vence we Francji.

18 czerwcaÔÇô28 wrze┼Ťnia
Uczestniczy┼é w 100th Exhibition w Grabowski Gallery w Londynie.

22 czerwcaÔÇô20 pa┼║dziernika
Jego obraz ÔÇ×NJ 15ÔÇŁ (1964) zosta┼é wystawiony w ÔÇ×Linee della ricera: dall’informale alle nuove struttureÔÇŁ na 34. Biennale w Wenecji.

 

1969

25 styczniaÔÇô1 marca
W Galerie Chalette w Nowym Jorku odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna, na kt├│rej pokazany zosta┼é model pomnika dla Jerozolimy (1968). Wed┼éug projektu samono┼Ťne struktury kurtynowe mia┼éy zosta─ç wykonane z cienkich betonowych ┼Ťcian pokrytych szklan─ů mozaik─ů w kolorach przechodz─ůcych bezkraw─Ödziowo od bieli do b┼é─Ökitu. Po zaawansowanych przygotowaniach technologicznych projekt nie zosta┼é zrealizowany.
Fangorowie kupili farm─Ö w Lutheranville ko┼éo Summit w stanie Nowy Jork. W miesi─ůcach zimowych mieszkali w Madison, a w letnich na wsi.
Artysta podpisywa┼é obrazy zgodnie z miejscem, w kt├│rym zosta┼éy uko┼äczone: najcz─Ö┼Ťciej ÔÇ×MÔÇŁ lub ÔÇ×MAÔÇŁ dla Madison, ÔÇ×SUÔÇŁ dla Summit albo ÔÇ×SMÔÇŁ dla obu tych miejsc, i dodawa┼é kolejne numery w poszczeg├│lnych latach.

Listopad
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie zbiorowej prezentuj─ůcej tw├│rczo┼Ť─ç artyst├│w regionu ÔÇ×Four New Jersey Artists: Fangor, Leon Kelly, Anthony Padovano, Esteban VincenteÔÇŁ w Newark Museum.

 

1970

7 lutegoÔÇô1 kwietnia
Trzecia wystawa indywidualna w Galerie Chalette w Nowym Jorku. Recenzent ÔÇ×New York TimesaÔÇŁ pisa┼é o niej:
ÔÇ×Jest wielkim romantykiem sztuki op-artu, dzia┼éaj─ůcym nie wed┼éug regu┼é, lecz poprzez po┼é─ůczenie intuicji i eksperymentu, odwo┼éuj─ůcym si─Ö nie do rozumu, lecz do naszej t─Ösknoty za tajemnic─ů. Gdy czysto wizualna nowo┼Ť─ç przemija, okazuje si─Ö, ┼╝e sztuczka optyczna by┼éa czym┼Ť wi─Öcej ni┼╝ sztuczk─ů, i ujawnia si─Ö jako portal otwieraj─ůcy si─Ö na nowe do┼Ťwiadczenia koloru i przestrzeniÔÇŁ. (John Canaday)

19 marcaÔÇô30 kwietnia
Prezentowa┼é obrazy w ÔÇ×Berliner Kiinstlerprogramm Ausstellung Deutscher Akademischer AustauschdienstÔÇŁ w Goethe Institut w Berlinie.

4 majaÔÇô7 lipca
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×American Painting 1970ÔÇŁ w Virginia Museum of Fine Arts w Richmond, kt├│rej kuratorem by┼é Peter Selz.

27 wrze┼ŤniaÔÇô25 pa┼║dziernika
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×Color: Theme and Variations w Morris Museum of Art and SciencesÔÇŁ w Morristown, New Jersey.

30 pa┼║dziernika 1970ÔÇô10 stycznia 1971
Uczestniczy┼é w ÔÇ×Pittsburgh International Exhibition of Contemporary ArtÔÇŁ w Museum of Art Carnegie Institute w Pittsburghu.

16 listopada 1970ÔÇô10 stycznia 1971
Bra┼é udzia┼é w wystawie Excellence w Berkeley Art Museurn, kt├│rej kuratorem by┼é Peter Selz.

18 grudnia 1970ÔÇô31 stycznia 1971
Odby┼éa si─Ö indywidualna wystawa w Guggenheim Museum w Nowym Jorku, kt├│r─ů p├│┼║niej pokazano r├│wnie┼╝ w Modem Art Museum of Fort Worth w Teksasie (4 kwietniaÔÇô9 maja) oraz w Berkeley Art Museum and Pacific Film Archive, Uniwersytet w Berkeley (6 lipcaÔÇô22 sierpnia). Na wystawie znalaz┼éy si─Ö obrazy z lat 1965-1970, w wi─Ökszo┼Ťci wielkoformatowe p┼é├│tna przedstawiaj─ůce abstrakcyjne figury pulsuj─ůce kolorami, kt├│re komponowa┼éy si─Ö z przestrzeni─ů wn─Ötrza budynku zaprojektowanego przez Franka Lloyda Wrighta. Wystaw─Ö opisa┼éa Magdalena Dabrowski:
ÔÇ×Spiralna forma ramp Guggenheima wydawa┼éa si─Ö wr─Öcz stworzona do eksponowania jego dzie┼é. Architektura i malarstwo komponowa┼éy si─Ö w spos├│b organiczny. Tak wi─Öc oko widza stoj─ůcego w centrum g┼é├│wnej rotundy na parterze ┼Ťlizga┼éo si─Ö po wibruj─ůcych kolorystycznych przestrzeniach ramp, rozmieszczonych na r├│┼╝nych poziomach, stwarzaj─ůcych wra┼╝enie wn─Ötrza wype┼énionego r├│┼╝nymi drgaj─ůcymi barwami […]. Kolor i przestrze┼ä przenika┼éy si─Ö czasem delikatnie, a czasem agresywnie, kreuj─ůc nieoczekiwane efektyÔÇŁ. (Magdalena Dabrowski)
Wystawa zosta┼éa dobrze przyj─Öta przez publiczno┼Ť─ç i krytyk├│w:
ÔÇ×Jego obrazy mo┼╝na zaklasyfikowa─ç jako op-art i color field painting, ale to nie wystarcza, by opisa─ç ich ca┼ékowity efekt. W istocie prace te stanowi─ů niezwyk┼é─ů eksploracj─Ö koloru, ┼Ťwiat┼éa i przestrzeni, kt├│re w r─Ökach artysty zamieniaj─ů si─Ö w gwa┼étowne hipnotyczne i hipnotyzuj─ůce eksperymenty. Osi─ůgni─Öcie polega na niezwyk┼éej zdolno┼Ťci Fangora do nadawania kolorom pulsacji w spos├│b, kt├│ry sprawia, ┼╝e patrzenie na nie jest niemal bolesne. Mi─Ökkie wibracje, kt├│re oddzia┼éuj─ů na oko, powoduj─ů, ┼╝e kolory rozp┼éywaj─ů si─Ö i z du┼╝─ů si┼é─ů przesuwaj─ů w inne rejony p┼é├│tna. Wynikaj─ůce z tego przesuni─Öcia przestrzeni i ┼Ťwiat┼éa s─ů, jak ju┼╝ wspomniano, o┼Ťlepiaj─ůce. Kiedy jednak oko przyzwyczai si─Ö do tego efektu, dostosowuje si─Ö do podstawowej struktury harmonicznej jego abstrakcyjnych kszta┼ét├│w (g┼é├│wnie amebowatych lub kolistych), a produkt ko┼äcowy wy┼éania si─Ö jako ol┼Ťniewaj─ůca i ca┼ékiem pi─Ökna lekcja tworzenia sztuki optycznej w jej najg┼é─Öbszym i najbardziej lirycznym wydaniu. (John Gruen)

 

1971

21 pa┼║dziernikaÔÇô23 listopada
Uczestniczy┼é w wystawie z Richardem Anuszkiewiczem i George’em Segalem w The College Vaughn-Eames Hall w Newark State College w New Jersey.

 

1973

Luty 1973ÔÇômarzec 1974
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×Curators ChoiceÔÇŁ w New Jersey State Council on the Arts z Richardem Anuszkiewiczem, Walterem Darbym Bannardem, Clarence’em H. Carterem, Johnem Civitello i Oscarem Magnanem.

Maj
Odby┼éa si─Ö premiera ÔÇ×Mendicants of EveningÔÇŁ, baletu w choreografii wybitnej tancerki i pedago┼╝ki Marthy Graham w Alvin Theater w Nowym Jorku. Fangor zaprojektowa┼é scenografi─Ö z rozproszonym ko┼éem i kilkoma rampami, kt├│ra mia┼éa bardzo dobre recenzje w prasie. Balet zosta┼é wystawiony r├│wnie┼╝ w 1974 roku jako ÔÇ×ChroniqueÔÇŁ w Theatre Playbill w Nowym Jorku.

3ÔÇô17 czerwca
Prezentowa┼é prace na papierze w Summit Art Center w Summit, New Jersey.
Od 1975 roku powsta┼é cykl obraz├│w zwanych ÔÇ×mi─ÖdzytwarzowymiÔÇŁ, kt├│re artysta tytu┼éowa┼é ÔÇ×ISÔÇŁ (akronim ÔÇ×Interfacial SpaceÔÇŁ), dodaj─ůc kolejne numery. Tak pisa┼é o tym cyklu w p├│┼║niejszych latach:
ÔÇ×W po┼éowie lat 70. zacz─Ö┼éy powstawa─ç obrazy figuralne o tematyce przestrzeni przychicznej, jaka powstaje przy zetkni─Öciu dw├│ch os├│b. Kontakt mi─Ödzy dwiema jednostkami powoduje specyficzne zmiany w obrazie ka┼╝dego uczestnika tego duetu oraz zmian─Ö znaczenia przestrzeni pomi─Ödzy nimi. Przestrze┼ä ta przestaje by─ç dziel─ůc─ů i oboj─Ötn─ů, a staje si─Ö ┼é─ůcz─ůc─ů i zaanga┼╝owan─ů. Zachodz─ů dziwne zwi─ůzki pomi─Ödzy obserwatorem i vice versa. Obie strony wzajemnie si─Ö odkszta┼écaj─ů. Nazwa┼éem ten cykl obraz├│w przestrzeniami mi─ÖdzytwarzowymiÔÇŁ.

 

1977

Od 1977 roku realizowa┼é cykl obraz├│w zainspirowany ekranem telewizyjnym. Ich tematem by┼éo spi─Öcie pomi─Ödzy tre┼Ťci─ů spo┼éeczno-kulturow─ů a dzia┼éaniem ┼Ťwiec─ůcego w┼éasnym ┼Ťwiat┼éem ekranu z zak┼é├│ceniami wizualnymi wynikaj─ůcymi z technologii:
ÔÇ×Po przyje┼║dzie do Stan├│w Zjednoczonych znalaz┼éem si─Ö w ┼Ťwiecie, kt├│ry oparty jest w coraz wi─Ökszym stopniu na komunikacji elektronicznej. Telewizja, kt├│ra jest namiastk─ů bezpo┼Ťrednich kontakt├│w mi─Ödzyludzkich sta┼éa si─Ö wspania┼éym polem do gry pomi─Ödzy naturalnymi efektami elektro-optycznymi a kulturowo-mitycznym strumieniem, kt├│ry si─Ö z niej wylewaÔÇŁ.

 

1979

Fangorowie przeprowadzili si─Ö z Madison do loftu przy 96 Grand Street na Manhattanie w Nowym Jorku. Fangor otrzyma┼é Nagrod─Ö Fundacji Alfreda Jurzykowskiego.

 

1980

Lipiec
Na wzg├│rzu w pobli┼╝u Summit razem z ┼╝on─ů Magdalen─ů Shummer z papierowych r─Öcznik├│w stworzy┼é rysunek wieloryba o wymiarach 128 x 2187 m. Fotografia tej pracy zosta┼éa zamieszczona w ksi─ů┼╝ce Grega Gatenby ÔÇ×Whales. A CelebrationÔÇŁ. Dochody z jej sprzeda┼╝y zosta┼éy przekazane na akcj─Ö ratowania wieloryb├│w.

Listopad
Z inicjatywy Ewy Pape, zaprzyja┼║nionej z nim kolekcjonerki i propagatorki sztuki polskiej w Ameryce, oraz na zam├│wienie potentata przemys┼éowego Edmunda Thorntona wykona┼é kompozycj─Ö przestrzenn─ů ÔÇ×GiantsÔÇŁ w parku nale┼╝─ůcym do Ottawa Silica Company w Illinois. Rze┼║by trzech ponad trzymetrowych g┼é├│w wykonanych z blachy stalowej symbolizowa┼éy trzy pokolenia przedsi─Öbiorc├│w, surowy materia┼é prac nawi─ůzywa┼é za┼Ť do ┼╝ywio┼é├│w symbolizuj─ůcych g├│rnictwo.

 

1981

Przygotowywa┼é si─Ö do wystawy w Polsce, zaplanowanej w nast─Öpnym roku. Stan wojenny wprowadzony 13 grudnia uniemo┼╝liwi┼é jej realizacj─Ö.

 

1983

Przeszed┼é na emerytur─Ö i przeni├│s┼é si─Ö na sta┼ée z Nowego Jorku do domu w Summit. Przebudowa┼é dom i pracowni─Ö, w┼éasnor─Öcznie i z pomoc─ů odwiedzaj─ůcych go przyjaci├│┼é zbudowa┼é drewniane obserwatorium astronomiczne o ┼Ťrednicy 265 cm. Utrzymywa┼é bliskie kontakty z Jerzym So┼étanem, kt├│ry mia┼é sw├│j letni dom w pobli┼╝u. W Bodley Gallery w Nowym Jorku pokaza┼é obrazy telewizyjne.

 

1984

29 marcaÔÇô21 kwietnia
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie Synthetic Art, prezentuj─ůcej artyst├│w zwi─ůzanych z Hann Bouckaert Gallery w Nowym Jorku.

 

1987

21 listopadaÔÇô30 grudnia
Jego obrazy by┼éy prezentowane na wystawie ÔÇ×Polnische Malerei 1945-1986ÔÇŁ w Museurn Wiesbaden w Niemczech.

 

1988

Otrzyma┼é I nagrod─Ö w konkursie na plakat z okazji siedemdziesi─ůtej rocznicy odzyskania przez Polsk─Ö niepodleg┼éo┼Ťci. W tym czasie powsta┼éa seria obraz├│w inspirowanych magazynem ÔÇ×LifeÔÇŁ. Obrazy na p┼é├│tnie, kt├│rych tematem s─ů reporta┼╝owe zdj─Öcia znanych os├│b i wiadomo┼Ťci z kolorowych czasopism, zosta┼éy namalowane z fotograficzn─ů dok┼éadno┼Ťci─ů w formie kola┼╝u.

 

1989

Kwiecień
Jego obrazy prezentowane by┼éy na wystawie ÔÇ×Ameryka┼äska kolekcja Studio. Donacja artyst├│w ameryka┼äskich i Ewy PapeÔÇŁ w Galerii Studio, Centrum Sztuki Studio w Warszawie.
Fangorowie sprzedali farm─Ö w Summit i przeprowadzili si─Ö do Santa Fe w Nowym Meksyku. Tam zosta┼é uko┼äczony cykl 36 ekspresyjnie malowanych portret├│w w┼éadc├│w ÔÇ×Kr├│lowie polscyÔÇŁ, inspirowany ÔÇ×Pocztem kr├│l├│w i ksi─ů┼╝─ůt polskichÔÇŁ Jana Matejki. W odpowiedzi na rosn─ůce zainteresowanie jego tw├│rczo┼Ťci─ů w Polsce Fangor postanowi┼é przekaza─ç ponad sto swoich obraz├│w i rysunk├│w narodowi polskiemu. Warunkiem przekazania ich Fundacji Kultury Polskiej, opr├│cz zorganizowania wystawy retrospektywnej, by┼éo znalezienie sta┼éego miejsca ich eksponowania. Obrazy zosta┼éy zdeponowane w Muzeum Okr─Ögowym w Radomiu Po kilkunastu latach bezowocnych zabieg├│w artysta podarowa┼é muzeum kilkana┼Ťcie p┼é├│cien, a pozosta┼ée odebra┼é.

 

1990

1ÔÇô28 pa┼║dziernika
Wystawa retrospektywna ÔÇ×Wojciech Fangor- 50 lat malarstwaÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Zach─ÖcieÔÇôNarodowej Galerii Sztuki. Artysta opr├│cz obraz├│w i rysunk├│w z lat 1940-1990 oraz wyboru plakat├│w z lat 1954-1962 zrealizowa┼é kompozycj─Ö przestrzenn─ů z┼éo┼╝on─ů z rysunku wieloryba na ┼Ťcianie i struktur spr─Ö┼╝onych nawi─ůzuj─ůcych do niego kszta┼étem. Environment opisany zosta┼é na ┼Ťcianie galerii: ÔÇ×Chwa┼éa Morzu Wielorybom Zamecznikom i OciepceÔÇŁ. W katalogu wystawy opublikowano fragment tekstu dyrektora Guggenheim Museum Thomasa M. Messera, podsumowuj─ůcy osi─ůgni─Öcia artysty:
ÔÇ×Nawet w pracach z ostatnich lat, w kt├│rych bezprzedmiotowa abstrakcja ust─Öpuje miejsca formom tematycznym, nadal stara si─Ö okre┼Ťli─ç rol─Ö jak─ů odgrywa przestrze┼ä, kt├│r─ů oddziela obiekt widziany od oczu i umys┼éu obserwatora. Nie jest przypadkiem, ┼╝e obraz telewizyjny, b─Öd─ůcy sam w sobie zwyk┼é─ů projekcj─ů sta┼é si─Ö obecnie przedmiotem zinteresowania w jego konsekwentnym d─ů┼╝eniu do okre┼Ťlenia tego, co jest rzeczywiste. Obrazy Fangora ┼éatwo wpadaj─ů w oko, podobaj─ů si─Ö, ale r├│wnie ┼éatwo niew┼éa┼Ťciwie je interpretowa─ç. Urok ich, daleki od dekoracyjno┼Ťci, jest efektem d┼éugotrwa┼éych poszukiwa┼ä intelektualnych, kt├│rych ┼Ťlady zosta┼éy nast─Öpnie wyeliminowaneÔÇŁ. (Thomas M. Messer)
Wystawa mia┼éa wiele recenzji w prasie, przy jej okazji powsta┼é te┼╝ film dokumentalny Franciszka Kuduka ÔÇ×Fangor. P├│┼é wieku malowaniaÔÇŁ (1991).

 

1992

Powsta┼é cykl dwunastu obraz├│w ÔÇ×Wodzowie IndianÔÇŁ. Na podstawie historycznych fotografii i rycin Fangor namalowa┼é popiersia wodz├│w Indian, na kt├│rych na pierwszym planie umie┼Ťci┼é uproszczone logotypy niczym stemple znanych firm przemys┼éowych, finansowych i telekomunikacyjnych. Ingerencja znak├│w graficznych pog┼é─Öbi┼éa wra┼╝enie przestrzenno┼Ťci wizerunk├│w, ale by┼éa r├│wnie┼╝ wyrazem transformacji spo┼éecze┼ästwa i krytyki kultury korporacyjnej. Tak pisa┼é o tym cyklu w p├│┼║niejszych latach:
ÔÇ×Konstrukcja tych obraz├│w oparta jest na kontra┼Ťcie pomi─Ödzy iluzyjn─ů rzeczywisto┼Ťci─ů a konkretem symbolicznego znaku. Powstaje tu te┼╝ kontrast pomi─Ödzy iluzyjn─ů przestrzeni─ů negatywn─ů, a powierzchni─ů obrazu ujawnion─ů le┼╝─ůcym na niej znakiem. W wielu obrazach, pocz─ůwszy od serii telewizyjnych, stosowa┼éem podobny kontrast pomi─Ödzy iluzj─ů przestrzennej rzeczywisto┼Ťci a rzeczywisto┼Ťci─ů powierzchni wyra┼╝on─ů rastrem kropek itp.ÔÇŁ (Wojciech Fangor).

 

1993

20 lutegoÔÇô3 kwietnia
Wystawa ÔÇ×Target PaintingsÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Mitchell Algus Gallery w Nowym Jorku. Na pierwszej indywidualnej wystawie artysty w Nowym Jorku od czasu prezentacji w Guggenheim Museum pokazane zosta┼éy obrazy abstrakcyjne z lat 1965-1970.

 

1994

10 czerwcaÔÇô20 lipca
Wystawa obejmuj─ůca obrazy z lat sze┼Ť─çdziesi─ůtych i osiemdziesi─ůtych ÔÇ×Wojciech Fangor. Obrazy z kolekcji ofiarowanej przez artyst─Ö narodowi polskiemuÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Muzeum Sztuki Wsp├│┼éczesnej w Radomiu, oddziale Muzeum Okr─Ögowego im. Jacka Malczewskiego.

 

1995

17 styczniaÔÇô20 lutego
Odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna w Galerii 72 w Muzeum Okr─Ögowym w Che┼émie, kt├│rej kuratork─ů by┼éa Bo┼╝ena Kowalska. W kwietniu wystawa pokazana zosta┼éa w Gale┼äi Starej BWA w Lublinie.

Sierpień-grudzień
Wzi─ů┼é udzia┼é w cyklu wyk┼éad├│w i warsztat├│w dla student├│w, zorganizowanym przez Cleveland Institute of Art w Lacoste School of the Arts w po┼éudniowej Francji.

 

1996

5ÔÇô15 wrze┼Ťnia
Uczestniczy┼é w ÔÇ×14. Plenerze dla artyst├│w pos┼éuguj─ůcych si─Ö j─Özykiem geometriiÔÇŁ w Okunince. Plener organizowa┼éa cyklicznie Bo┼╝ena Kowalska, kt├│ra wielokrotnie zaprasza┼éa Fangora na plenery i wystawy po┼Ťwi─Öcone sztuce geometrycznej. Na jej zaproszenie w latach p├│┼║niejszych wzi─ů┼é udzia┼é m.in. w wystawie poplenerowej ÔÇ×Pi─ÖknoÔÇôkategoria przebrzmia┼éa?ÔÇŁ w Galerii 72 w Che┼émie (15 wrze┼ŤniaÔÇô15 pa┼║dziernika 1997) oraz w wystawie ÔÇ×J─Özyk geometrii IIÔÇŁ w Galerii Sztuki Wsp├│┼éczesnej BWA w Katowicach, kt├│ra eksponowana by┼éa nast─Öpnie w Galerii El w Elbl─ůgu (27 pa┼║dziernikaÔÇô3 grudnia 2000).

 

1997

14 czerwcaÔÇô12 pa┼║dziernika
Wzi─ů┼é udzia┼é w projekcie ÔÇ×Circles of Divinity: Cross Cultural ConnectionsÔÇŁ w Ackland Art Museum, University of North Carolina w Chapel Hill.

 

1998

Zosta┼é zaproszony do udzia┼éu w konkursie na projekt billboard├│w wyra┼╝aj─ůcych ide─Ö drogi, kt├│re mia┼éy by─ç ustawione wzd┼éu┼╝ autostrady I-25 przecinaj─ůcej pustyni─Ö w Nowym Meksyku. Zaprojektowa┼é instalacj─Ö ÔÇ×VehicleÔÇŁ, z┼éo┼╝on─ů z czterech plansz przedstawiaj─ůcych sposoby przemieszczania si─Ö: stop─Ö, kopyto ko┼äskie, ko┼éo i nazw─Ö drogi. Wygra┼é konkurs, ale projekt nie zosta┼é zrealizowany.
W tym samym roku stworzy┼é cykl prac na papierze ÔÇ×SygnaturyÔÇŁ, w kt├│rym umieszcza┼é swoje nazwisko, pos┼éuguj─ůc si─Ö charakterystycznymi dla siebie ┼Ťrodkami malarskimi. Nast─Öpnie prace zosta┼éy ostemplowane przez notariusza w Santa Fe, potwierdzaj─ůcego autentyczno┼Ť─ç podpisu. W ten spos├│b podkre┼Ťli┼é znaczenie sygnatury artysty jako obiektu sztuki.

1999

Kwiecień
Fangorowie przeprowadzili si─Ö do Polski. Po wielomiesi─Öcznych poszukiwaniach odpowiedniego domu kupili neoklasycystyczny pa┼éac w Wilkowie, kt├│ry zacz─Öli odrestaurowywa─ç. Po roku k┼éopotliwego remontu sprzedali go i zamieszkali w B┼é─Ödowie w m┼éynie zaadaptowanym na mieszkanie i pracowni─Ö.

 

2001

14 majaÔÇô30 czerwca
Indywidualna wystawa w Galerii Stefana Szyd┼éowskiego w Warszawie rozpocz─Ö┼éa d┼éugotrwa┼é─ů wsp├│┼éprac─Ö ze Stefanem Szyd┼éowskim, marszandem i krytykiem sztuki, kt├│ry by┼é kuratorem wielu wystaw Fangora i autorem licznych po┼Ťwi─Öconych mu tekst├│w. Bo┼╝ena Kowalska opublikowa┼éa pierwsz─ů monografi─Ö artysty pod tytu┼éem ÔÇ×Fangor. Malarz przestrzeniÔÇŁ.

Październik-grudzień
Na wystawie ÔÇ×Fangor. Impresje polskieÔÇôimpresje ameryka┼äskieÔÇŁ w Muzeum im. Pu┼éaskiego w Warce pokazane zosta┼éy dwa cykle: ÔÇ×Kr├│lowie polscyÔÇŁ i ÔÇ×Wodzowie IndianÔÇŁ.

 

2002

Uczestniczy┼é w projekcie ÔÇ×Collecting Contemporary Art: A Community DialogueÔÇŁ w Ackland Art Museum, University of North Carolina w Chapel Hill. Z tej okazji pokazane zosta┼éy jego obrazy na wystawie ÔÇ×Eye in the Sky: Visions of Contemporary Art from Ackland CollectionÔÇŁ (9 kwietniaÔÇô16 wrze┼Ťnia).

5 kwietnia
W Galerii Rogatka w Radomiu otwarto wystaw─Ö, na kt├│rej opr├│cz obraz├│w z cyklu Krzes┼éa (1993-1994) wystawione zosta┼éy krzes┼éa b─Öd─ůce modelami dla p┼é├│cien.

13 kwietniaÔÇô26 maja
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×Polish Art 1955-1985ÔÇŁ in Southem Califomia Collection w Fullerton Museum of Art, Califomia State University w San Bernardino.

21 czerwcaÔÇô28 lipca
Wystawa indywidualna ÔÇ×Wojciech Malarstwo, rysunek, formy przestrzenneÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Galerii Sztuki Wsp├│┼éczesnej BWA w Katowicach. Przygotowana zosta┼éa przez Bo┼╝en─Ö Kowalsk─ů we wsp├│┼épracy ze Zbigniewem Kamie┼äskim i Mieczys┼éawem Szewczukiem.

 

2003

16 wrze┼ŤniaÔÇô26 pa┼║dziernika
Retrospektywna wystawa Wojciecha Fangora w Centrum Sztuki Wsp├│┼éczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie zosta┼éa przygotowana we wsp├│┼épracy z Piotrem Zamecznikiem. Jej kuratork─ů by┼éa Milada ┼Ülizi┼äska.
Opr├│cz wyboru obraz├│w z ostatnich czterdziestu lat Fangor zaprezentowa┼é specjalnie na t─Ö wystaw─Ö przygotowane ÔÇ×S┼éupyÔÇŁ. Rze┼║by wykonane zosta┼éy z przepo┼éowionych wzd┼éu┼╝ rur kartonowo-gipsowych o wysoko┼Ťci 250 cm i ┼Ťrednicy 60 cm, w kt├│rych wn─Ötrzu u podstawy umieszczone zosta┼éy lustra. Zewn─Ötrzna strona s┼éup├│w z przedstawieniami figur kobiecych i charakterystycznymi interwencjami w postaci kropek i kresek kontrastowa┼éa z mrocznym wn─Ötrzem z malowanymi figurami szkielet├│w. Cykl obraz├│w Wodzowie Indian artysta umie┼Ťci┼é wewn─ůtrz zbudowanego na kszta┼ét namiotu tipi pomieszczenia, do kt├│rego mo┼╝na by┼éo zajrze─ç jedynie z zewn─ůtrz. Pokaza┼é r├│wnie┼╝ ÔÇ×obrazy z przeszkodamiÔÇŁ, zas┼éoni─Öte krat─ů. Tak wspomina┼é te wystaw─Ö sam tw├│rca:
ÔÇ×W czasie przygotowania do wystawy w Zamku Ujazdowskim w 2003 roku postanowi┼éem opracowa─ç system, kt├│ry zaostrzy┼é i ujawni┼é proces odbierania przez widz widoku nieruchomo powieszonego obrazu. Chcia┼éem zak┼é├│ci─ç dotychczasow─ů bezpo┼Ťredni─ů konfrontacj─Ö obserwatora z postrzeganym przez niego obiektem. Zawiesi┼éem przed obrazami w niedu┼╝ej odleg┼éo┼Ťci czarne kraty, kt├│re zak┼é├│ca┼éy normalny ogl─ůd dzie┼éa. Do tego nadawa┼éy si─Ö wy┼é─ůcznie obrazy figuratywne, kt├│re mia┼éy wewn─Ötrznie iluzyjne przestrzenie. Krata przed obrazem na skutek ruch├│w paralaktycznych przy najmniejszym nawet ruchu widza ujawnia┼éa i warunkowa┼éa przestrze┼ä pomi─Ödzy widzem, a obrazemÔÇŁ.

 

2004

27 marcaÔÇô27 maja
Obrazy Fangora by┼éy eksponowane na wystawie zbiorowej Kolekcja Dariusza i Krzysztofa Bie┼äkowskich w Muzeum Rze┼║by Wsp├│┼éczesnej w Oro┼äsku.

13 czerwcaÔÇô3 pa┼║dziernika
Jego obrazy by┼éy prezentowane na wystawie ÔÇ×Beyond Geometry: Experiments in Form, 1940s-70sÔÇŁ w Los Angeles County Museum of Art (LACMA), kt├│ra nast─Öpnie zosta┼éa pokazana w Miami Art Museum (18 pa┼║dziernika 2004ÔÇô1 maja 2005).

20 listopada 2004ÔÇô30 stycznia 2005
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×WarszawaÔÇôMoskwa/ Moskwa- Warszawa 1900-2000ÔÇŁ w Zach─ÖcieÔÇôNarodowej Galerii Sztuki w Warszawie, p├│┼║niej zaprezentowanej tak┼╝e w Pa┼ästwowej Galerii Tretiakowskiej w Moskwie (marzec 2005).

 

2005

Od 2005 roku powstawa┼éa seria prac ÔÇ×PalimpsestÔÇŁ. Artysta wykorzysta┼é rysunki, kt├│re tworzy┼é od lat czterdziestych, portrety, martwe natury i pejza┼╝e. Drukowa┼é je w powi─Ökszeniu, pocz─ůtkowo na papierze, p├│┼║niej bezpo┼Ťrednio na p┼é├│tnie, a nast─Öpnie nakleja┼é na nie kawa┼éki kolorowego papieru lub malowa┼é na nich figury geometryczne.

9 kwietniaÔÇô22 maja
Wystawa indywidualna ÔÇ×Wojdech Fangor. Wystawa wystawyÔÇŁ w Centrum Rze┼║by Polskiej w Oro┼äsku przygotowana zosta┼éa we wsp├│┼épracy z Piotrem Zamecznikiem. Jej kuratorem by┼é Mariusz Knorowski. Wystaw─Ö opisa┼é Stefan Szyd┼éowski:
ÔÇ×Wojciech Fangor zdecydowa┼é si─Ö do tej przestrzeni wprowadzi─ç kilkana┼Ťcie form zbudowanych z p┼éyty pil┼Ťniowej. Zachowuj─ůc jej kolor w┼éasny. Te formy to jakby nowa ┬źarchitektura┬╗. Struktury nowo definiuj─ůce zastan─ů przestrze┼ä, staj─ůce si─Ö punktami odniesienia, czym┼Ť, co zostawia i okre┼Ťla miejsce pomi─Ödzy. W┼éa┼Ťnie to ┬źpomi─Ödzy┬╗ staje si─Ö miejscem do wype┼énienia. Do rozegrania. I ono staje si─Ö scen─ů, na kt├│r─ů wprowadzeni s─ů aktorzy przedstawienia. Wyci─Öte z oklejonego tektur─ů styropianu i rozmalowane, rozpoznawalne sylwety ludzi sztuki, malarzy, re┼╝yser├│w, kurator├│w, krytyk├│w, starych i nowych znajomych artysty, odbiorc├│w jego wystaw, wydaje si─Ö, ┼╝e to zatrzymane w kadrze uj─Öcie, ┼╝e to zobrazowana chwila, atmosfera wystawy skonstruowanej z realnych i nierealnych element├│w poddanych szlifowi w pami─Öci i wyobra┼║ni artysty.ÔÇŁ (Stefan Szyd┼éowski)
Wystawa prezentowana by┼éa r├│wnie┼╝ w Galerii Zamek w Reszlu, oddziale Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie (kwiecie┼ä 2005).

22 wrze┼ŤniaÔÇô29 pa┼║dziernika
Wystawa modeli realizacji przestrzennych ÔÇ×StrukturyÔÇŁ, przygotowana przez Stefana Szyd┼éowskiego, odby┼éa si─Ö w Galerii XX1 w Warszawie.

26 listopadaÔÇô31 grudnia
W Galerii Stary Browar w Poznaniu Fangor zaprezentowa┼é seri─Ö kola┼╝y ÔÇ×palimpsestowychÔÇŁ, wykonanych na przeskalowanych rysunkach naklejonych na p┼éycie. W reakcji na zastan─ů przestrze┼ä odnowionego browaru wykona┼é r├│wnie┼╝ site-specific z luster umieszczonych na pode┼Ťcie, kt├│re odzwierciedla┼éy ┼Ťwietln─ů aran┼╝acj─Ö wn─Ötrza odrestaurowanego starego browaru.

2006

27 pa┼║dziernikaÔÇô18 listopada
Wystawa indywidualna ÔÇ×3 wymiaryÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Galerii Winda w Kieleckim Centrum Kultury w Kielcach.
Na zaproszenie architekta Andrzeja Cho┼édzy┼äskiego w 2007 roku wzi─ů┼é udzia┼é w projekcie siedmiu stacji oraz wej┼Ťcia drugiej linii warszawskiego metra. Zaproponowa┼é zadaszenie wej┼Ť─ç do podziemia oparte na kszta┼écie litery M. Na murach zatorowych stacji zaprojektowa┼é napisy w uproszczonej formie, pisane kolorow─ů kursyw─ů, kt├│ra mia┼éa podkre┼Ťla─ç kierunek ruchu poci─ůgu. Projekt wygra┼é konkurs, ale w trakcie realizacji inwestor postanowi┼é zmieni─ç stalowe malowane panele na szklane i cz─Ö┼Ťciowo zas┼éoni─ç ┼Ťciany billboardami reklamowymi. Fangor broni┼é swojego oryginalnego projektu w s─ůdzie. W wyniku ugody osobi┼Ťcie nadzorowa┼é jego wykonanie we wsp├│┼épracy z Danielem Wnukiem. 12 czerwca 2012 roku prototypy kaseton├│w wraz z dokumentacj─ů zaprezentowano na wystawie w Galerii XX1 w Warszawie. Stacje metra zosta┼éy otwarte 8 marca 2015 roku.

 

2007

31 majaÔÇô31 lipca
Wystawa indywidualna ÔÇ×Wojciech Fangor. Prace na papierze w kolorzeÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Galerii aTAK w Warszawie. Wystawa, przygotowana we wsp├│┼épracy z Piotrem Zamecznikiem, prezentowa┼éa rysunki z lat 1948-2006, kt├│re eksponowane by┼éy na ┼Ťcianach oraz na zbudowanej po┼Ťrodku sali konstrukcji wkl─Ös┼éych ┼Ťcian. Fangor zaprojektowa┼é tak┼╝e katalog wystawy w formie makiety ksi─ů┼╝ki z narysowanymi miniaturami wszystkich prac. Katalog wystawy wyr├│┼╝niono nagrod─ů Polskiego Towarzystwa Wydawc├│w Ksi─ů┼╝ek.

Czerwiec-lipiec
Wystawa obraz├│w Fangora z lat sze┼Ť─çdziesi─ůtych i siedemdziesi─ůtych z kolekcji Wojciecha Fibaka odby┼éa si─Ö w Galerii Fibak w Warszawie.

7 czerwcaÔÇô31 sierpnia
Wystawa Wojciech Fangor, Andrzej Rysi┼äski. DefragmentacjeÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Galerii Szyd┼éowski w Warszawie. Wystawa zosta┼éa p├│┼║niej pokazana tak┼╝e w Centrum Ksi─ů┼╝ki i Grafiki w Sankt Petersburgu w Rosji.

20 kwietnia
Odby┼éo si─Ö otwarcie ÔÇ×Zestawu wystaw. Wojciech Fangor. Magdalena ShummerÔÇŁ w remizie stra┼╝ackiej w B┼é─Ödowie. Fangor wielokrotnie udziela┼é si─Ö w spo┼éeczno┼Ťci lokalnej B┼é─Ödowa. Zaprojektowa┼é m.in. sztandar dla Zespo┼éu Szk├│┼é im. Polskich Olimpijczyk├│w w B┼é─Ödowie (2004) oraz plakat i ok┼éadk─Ö albumu dla Ochotniczej Stra┼╝y Po┼╝arnej z okazji dziewi─Ö─çdziesi─Öciu lat orkiestry d─Ötej (2009).

 

2008

5 lipca
W Parku Rze┼║by w Centrum Rze┼║by Polskiej w Oro┼äsku pokazana zosta┼éa przestrzenna sygnatura ÔÇ×FangorÔÇŁ. Podczas wernisa┼╝u artysta zosta┼é odznaczony z┼éotym medalem Zas┼éu┼╝ony Kulturze Gloria Artis. Rok p├│┼║niej otrzyma┼é za t─Ö prac─Ö Nagrod─Ö im. Cypriana Kamila Norwida.

 

2009

19 marcaÔÇô19 kwietnia
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×Enter/ Escape. Jak malarstwo kszta┼étuje nowe przestrzenie?ÔÇŁ w Zamku Ksi─ů┼╝─ůt Pomorskich w Szczecinie.

24 kwietniaÔÇô14 czerwca
Jego obrazy zosta┼éy pokazane na wystawie ÔÇ×Kolekcja zdarze┼äÔÇôsztuka istnieje poza obrazem.ÔÇŁ ze zbioru Dariusza Bie┼äkowskiego w Atlasie Sztuki w ┼üodzi.

10 czerwcaÔÇô13 wrze┼Ťnia
Obrazy Fangor by┼éy prezentowane na wystawie ÔÇ×Tom Slide International Art CollectorÔÇŁ w McNay Art Museum w San Antonio, Texas.

25 wrze┼ŤniaÔÇô15 listopada
Odby┼éa si─Ö wystawa indywidualna w Atlasie Sztuki w ┼üodzi. Opr├│cz obraz├│w z lat sze┼Ť─çdziesi─ůtych i siedemdziesi─ůtych Fangor zaprezentowa┼é instalacj─Ö ÔÇ×Stycze┼ä 1945ÔÇŁ. By┼é to wykonany ze styropianu radziecki czo┼ég z za┼éog─ů naturalnej wielko┼Ťci. Instalacja odnosi┼éa si─Ö do odczu─ç artysty wobec do┼Ťwiadcze┼ä zwi─ůzanych z zako┼äczeniem II wojny ┼Ťwiatowej. Wyzwolenie z jednej strony zako┼äczy┼éo terror i zag┼éad─Ö, a z drugiej przynios┼éo strach przed nowym systemem totalitarnym.

W latach 2010-2015 Fangor wykona┼é kilka stalowych rze┼║b pomalowanych farb─ů samochodow─ů, kt├│re mia┼éy by─ç eksponowane w plenerze, takich jak: ÔÇ×Struktura przestrzennaÔÇŁ (2010), ÔÇ×Ognisty ptakÔÇŁ (2012), ÔÇ×FalaÔÇŁ (2012) i ÔÇ×┼üaskaÔÇŁ (2015).

 

2010

13 styczniaÔÇô27 lutego
Wystawa indywidualna ÔÇ×Wojciech Fangor. PalimpsestÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Galerii aTAK w Warszawie.

30 styczniaÔÇô21 marca
Wzi─ů┼é udzia┼é w wystawie ÔÇ×Escape: Polish Art in the Communist EraÔÇŁ w Laband Gallery, Loyola Marymount University, Los Angeles.

Wrzesień
Wystawa indywidualna ÔÇ×Obrazy telewizyjneÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Galerii Szyd┼éowski w Warszawie.

7 pa┼║dziernikaÔÇô7 listopada
Na wystawie ÔÇ×Przestrze┼ä mi─Ödzy namiÔÇŁ po┼Ťwi─Öconej Stanis┼éawowi Zamecznikowi w siedzibie Stowarzyszenia Architekt├│w Polskich w Warszawie zrealizowa┼é wystawion─ů w ogrodzie przestrzenn─ů sygnatur─Ö ÔÇ×Hommage a ZamecznikÔÇŁ, wykonan─ů ze stali pomalowanej na bia┼éo. W kolejnych latach stworzy┼é jeszcze dwie sygnatury przestrzenne: ÔÇ×StarakÔÇŁ (2014), po┼Ťwi─Öcon─ů kolekcjonerowi i mecenasowi sztuki Jerzemu Starakowi oraz ÔÇ×MagdaÔÇŁ (2015), dedykowan─ů ┼╝onie.

 

2011

Otrzyma┼é Krzy┼╝ Komandorski z Gwiazd─ů Orderu Odrodzenia Polski. W Galerii Test odby┼éa si─Ö wystawa ÔÇ×PlakatyÔÇŁ z kolekcji Piotra D─ůbrowskiego.

 

2012

14 kwietniaÔÇô10 czerwca
Na wystawie ÔÇ×Pomnik smole┼äskiÔÇŁ, dokumentuj─ůcej mi─Ödzynarodowy konkurs na opracowanie koncepcji pomnika upami─Ötniaj─ůcego ofiary katastrofy lotniczej, kt├│ra wydarzy┼éa si─Ö 10 kwietnia 2010 roku pod Smole┼äskiem, Fangor i Daniel Wnuk zaprezentowali dwa wsp├│lne projekty w Muzeum Rze┼║by Wsp├│┼éczesnej w Oro┼äsku.

20 pa┼║dziernika 2012ÔÇô6 stycznia 2013
Retrospektywna wystawa ÔÇ×Wojciech Fangor. Przestrze┼ä jako graÔÇŁ w Muzeum Narodowym w Krakowie przygotowana zosta┼éa z okazji dziewi─Ö─çdziesi─Öciolecia urodzin i siedemdziesi─Öciopi─Öciolecia pracy tw├│rczej artysty. Z tej okazji wydano obszerny katalog, przygotowany przez kuratora wystawy Stefana Szyd┼éowskiego.

 

2013

Zaprojektowa┼é witra┼╝ w kolorach t─Öczy dla budynku Museum Jerke w Recklinghausen w Niemczech. Muzeum zosta┼éo otwarte w kwietniu 2016 roku.

11ÔÇô28 czerwca
Wystawa indywidualna ÔÇ×Wojciech Fangor. Rysunki 1947-1957ÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Galerii XXI w Warszawie, na kt├│rej pokazane zosta┼éy odnalezione po latach rysunki z pracowni przy ul. Pankiewicza.

 

2014

15 lutegoÔÇô15 czerwca
Prace z kolekcji Gra┼╝yny Kulczyk zosta┼éy pokazane na wystawie zbiorowej ÔÇ×Everybody Is Nobody for SomebodyÔÇŁ w Fundaci├│n Banco Santander w Madrycie.

6 marcaÔÇô25 lipca
Wystawa ÔÇ×Wojciech Fangor. Spectra Art Space MastersÔÇŁ w Spectra Art Space w Warszawie prezentowa┼éa prace z Kolekcji Anny i Jerzego Starak├│w oraz sygnatur─Ö przestrzenn─ů Starak.

30 czerwcaÔÇô13 wrze┼Ťnia
Wystawa retrospektywna ÔÇ×Wojciech Fangor. Wspomnienie tera┼║niejszo┼ŤciÔÇŁ odby┼éa si─Ö w Muzeum Narodowym we Wroc┼éawiu. Jej kuratorem by┼é Stefan Szyd┼éowski.

10 grudnia 2014ÔÇô9 stycznia 2015
Wystawa indywidualna ÔÇ×Colour Light SpaceÔÇŁ na 3 Grafton Street w Londynie prezentowa┼éa obrazy z lat sze┼Ť─çdziesi─ůtych i siedemdziesi─ůtych XX wieku, pochodz─ůce z kolekcji prywatnych. Zorganizowana zosta┼éa przez Kasi─Ö Kulczyk we wsp├│┼épracy z Simonem i Michael─ů de Pury.

 

2015

Zaprojektowa┼é plakat do wystawy ÔÇ×Magdalena Wi─Öcek. Dzia┼éanie na okoÔÇŁ w Zach─ÖcieÔÇôNarodowej Galerii Sztuki w Warszawie.

13 pa┼║dziernika
Otrzyma┼é tytu┼é doktora honoris causa Akademii Sztuk Pi─Öknych w Gda┼äsku. Z tej okazji w gda┼äskiej akademii odby┼éa si─Ö pierwsza edycja Og├│lnopolskiego Studenckiego Konkursu Malarskiego im. Wojciecha Fangora, kt├│remu patronowa┼éy Fundacja Promocji Tw├│rczo┼Ťci Wojciecha Fangora i ASP w Gda┼äsku. Artysta ze wzgl─Ödu na stan zdrowia nie m├│g┼é wzi─ů─ç udzia┼éu w uroczysto┼Ťci przyznania tytu┼éu. W podzi─Ökowaniu napisa┼é:
ÔÇ×Korzystaj─ůc z tej okazji, podziel─Ö si─Ö z Wami moim do┼Ťwiadczeniem i obserwacjami wizualnego artysty. Sztuki nie uprawia si─Ö w b├│lu i m─Öce. Tw├│rczo┼Ť─ç to po┼╝─ůdanie prowadz─ůce do rozkoszy. Po┼╝─ůdanie nie bierze si─Ö z g┼éowy, z ┼Ťwiadomej decyzji. Jego ┼║r├│d┼éem s─ů trzewia. To, co anglosasi nazywaj─ů guts. G┼éowa to narz─Ödzie, a nie ┼║r├│d┼éo po┼╝─ůdania. […] Rozum potrzebny jest przy wyborze technologii, narz─Ödzi, materia┼éu, ale r├│wnie┼╝ tematu, kt├│ry jest pretekstem do konstrukcji dzie┼éa. Ka┼╝de dzie┼éo ma temat, kt├│ry mo┼╝na odczyta─ç. ÔÇ×Bitwa pod GrunwaldemÔÇŁ czy ÔÇ×Czarny kwadratÔÇŁ. Nie ma dobrych czy z┼éych temat├│w. Jako┼Ť─ç jest atrybutem tre┼Ťci, a tre┼Ťci si─Ö nie odczytuje, a doznaje. Tre┼Ť─ç nie wynika z tematu, ale ze struktury i wsp├│┼édzia┼éania kontrast├│w wizualnych. Tre┼Ť─ç zawiera geny autora, zapach czasu i zwi─ůzanej z czasem kultury. Dzi─Ökuj─Ö jeszcze raz za ten zaszczyt. ┼╗ycz─Ö Wam szcz─Ö┼Ťcia, sukces├│w, po┼╝─ůdania i rozkoszyÔÇŁ.
W Tr├│jmie┼Ťcie odby┼éy si─Ö wystawy prezentuj─ůce prace z r├│┼╝nych okres├│w i dziedzin jego tw├│rczo┼Ťci: ÔÇ×Fangor. MalarstwoÔÇŁ w Akademii Sztuk Pi─Öknych w Gda┼äsku (6-11 pa┼║dziernika), ÔÇ×Fangor. Obrazy telewizyjneÔÇŁ w Gdy┼äskim Centrum Filmowym w Gdyni (6 pa┼║dziernikaÔÇô3 listopada), ÔÇ×Fangor. PlakatyÔÇŁ w Zatoce Sztuki w Sopocie (pa┼║dziernik), ÔÇ×Fangor.HeweliuszÔÇŁ w Pa┼ästwowej Galerii Sztuki w Sopocie (6 pa┼║dziernikaÔÇô8 listopada). Na ostatniej wystawie pokazany zosta┼é cykl obraz├│w powsta┼éych na anwie rycin gda┼äskiego astronoma, przygotowany specjalnie na t─Ö okazj─Ö.

14ÔÇô18 pa┼║dziernika
Odby┼éa si─Ö wystawa ÔÇ×Wojciech Fangor. Six Works from the SixtiesÔÇŁ, zorganizowana podczas Frieze Masters w Londynie przez The Mayor Gallery w Londynie.

25 pa┼║dziernika
Wojciech Fangor zmar┼é w J├│zefowie i zosta┼é pochowany 3 listopada na Cmentarzu Wojskowym na Pow─ůzkach w Warszawie.