Biografia

Wojciech Fangor urodzi┼é si─Ö 15 listopada 1922 roku w Warszawie. W czasie II wojny ┼Ťwiatowej ucz─Öszcza┼é na prywatne lekcje malarstwa u Tadeusza Pruszkowskiego i Felicjana Szcz─Ösnego Kowarskiego. W 1946 roku uko┼äczy┼é warszawsk─ů Akademi─Ö Sztuk Pi─Öknych (ASP), gdzie nast─Öpnie wyk┼éada┼é w latach 1953-1961. Jego g┼é├│wnym medium artystycznym by┼éo malarstwo, nie ogranicza┼é si─Ö jednak tylko do niego, zajmuj─ůc si─Ö m.in. rysunkiem, grafik─ů i rze┼║b─ů, a tak┼╝e realizacj─ů zam├│wie┼ä publicznych. Zadebiutowa┼é w 1949 roku wystaw─ů kubistycznych pejza┼╝y i portret├│w. Popularno┼Ť─ç zyska┼é w okresie socrealizmu, tworz─ůc rozpoznawalne dla jego wczesnej tw├│rczo┼Ťci dzie┼éa, takie jak ÔÇ×PostacieÔÇŁ (1950) czy ÔÇ×Matka KoreankaÔÇŁ (1951). Fangor by┼é r├│wnie┼╝ jednym z za┼éo┼╝ycieli Polskiej Szko┼éy Plakatu.

Okres ideologicznych i artystycznych przewarto┼Ťciowa┼ä zaowocowa┼é prze┼éomow─ů prac─ů ÔÇ×Studium PrzestrzeniÔÇŁ, kt├│r─ů Fangor zrealizowa┼é w 1958 roku we wsp├│┼épracy z architektem Stanis┼éawem Zamecznikiem. Praca ta zosta┼éa uznana za pierwsze environment w historii: form─Ö sztuki, w kt├│rej dzie┼éo rozszerza si─Ö na fizyczn─ů przestrze┼ä pozaobrazow─ů anga┼╝uj─ůc widza. Praca ta wzbudzi┼éa zainteresowanie Stedelijk Museum w Amsterdamie, w kt├│rym rok p├│┼║niej odby┼éa si─Ö wystawa Fangora ÔÇ×Color in SpaceÔÇŁ.
Teoretyczne rozwa┼╝ania artysty na temat relacji przestrzennych i przestrzeni jako takiej realizowa┼éy si─Ö w pulsuj─ůcych kolorami obrazach abstrakcyjnych pozornie pozbawionych granic. Obrazy klasyfikowane jako abstrakcja optyczna sam Fangor okre┼Ťla┼é ÔÇ×pozytywn─ů przestrzeni─ů iluzoryczn─ůÔÇŁ. W 1965 roku artysta zosta┼é zaproszony do udzia┼éu w objazdowej wystawie ÔÇ×The Responsive EyeÔÇŁ, kuratorowanej przez Williama Seitza w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, kt├│ra z perspektywy czasu okaza┼éa si─Ö prze┼éomowym momentem definiuj─ůcym mi─Ödzynarodowy Op Art.

W latach 1961ÔÇô1966 Fangor mieszka┼é i pracowa┼é w Europie Zachodniej (Berlin, Bath, Londyn i Pary┼╝). Otrzyma┼é presti┼╝owe stypendium Fundacji Forda w Berlinie Zachodnim przeznaczone dla wybitnych mi─Ödzynarodowych artyst├│w, a w 1965 roku uczestniczy┼é w programie rezydencyjnym DAAD w tym mie┼Ťcie. Do┼Ťwiadczenie to umo┼╝liwi┼éo mu dalsze studiowanie abstrakcji, pozwoli┼éo tak┼╝e na zapoznanie si─Ö z nowymi osi─ůgni─Öciami w dziedzinie malarstwa w ┼Ťwiecie zachodnim. Wkr├│tce zamieszka┼é w Bath, gdzie przez jaki┼Ť czas wyk┼éada┼é w Bath Academy of Arts w Corsham w Wielkiej Brytanii (1965ÔÇô1966) oraz w Pary┼╝u. W tym czasie Fangor wystawia┼é w niemieckich galeriach i instytucjach.

W 1966 roku Fangor wyemigrowa┼é do USA, a w 1967 roku rozpocz─ů┼é wsp├│┼éprac─Ö z Galeri─ů Chalette, kt├│ra pomog┼éa mu budowa─ç artystyczn─ů mark─Ö i zdoby─ç reputacj─Ö w┼Ťr├│d ameryka┼äskich kolekcjoner├│w i muze├│w. R├│wnocze┼Ťnie zacz─ů┼é naucza─ç na Fairleigh Dickinson University w Madison (1967ÔÇô1983) oraz wyk┼éada─ç w Harvard Graduate School of Design w Cambridge w USA (1967ÔÇô1968). W 1970 roku w nowojorskim Muzeum Guggenheima odby┼éa si─Ö indywidualna wystawa artysty z obrazami z serii ÔÇ×pozytywnej przestrzeni iluzorycznejÔÇŁ. Kuratorowana przez Margit Rowell i Thomasa M. Messera ekspozycja, zrealizowana w po┼éowie kariery tw├│rcy, by┼éa zdumiewaj─ůcym osi─ůgni─Öciem dla artysty-imigranta, kt├│ry przyby┼é do Nowego Jorku zaledwie cztery lata wcze┼Ťniej.

Po 1970 roku Fangor stopniowo odchodzi┼é od abstrakcji. W 1973 roku nawi─ůza┼é wsp├│┼éprac─Ö z Martha Graham Dance Company w Nowym Jorku, dla kt├│rej zaprojektowa┼é scenografi─Ö do baletu ÔÇ×Mendicants of EveningÔÇŁ. Mo┼╝liwe, ┼╝e w┼éa┼Ťnie ta wsp├│┼épraca rozbudzi┼éa zainteresowanie Fangora badaniem z┼éo┼╝onych psychologicznych i formalnych relacji mi─Ödzy lud┼║mi, w kt├│rych przestrze┼ä ÔÇô ponownie ÔÇô odgrywa g┼é├│wn─ů rol─Ö jako element ┼é─ůcz─ůcy i dziel─ůcy. Rezultatem tych intelektualnych poszukiwa┼ä by┼é cykl ÔÇ×Przestrzeni Mi─ÖdzytwarzowychÔÇŁ (1975ÔÇô1976), stanowi─ůcy prze┼éomowy moment powrotu Fanogra do malarstwa przedstawiaj─ůcego.

W latach 1977ÔÇô1984 Fangor pracowa┼é nad tzw. Obrazami telewizyjnymi w swoim studiu na Manhattanie. Podobnie jak wielu artyst├│w w tym okresie, by┼é zafascynowany fenomenem telewizji, jej wszechobecno┼Ťci─ů, silnym wp┼éywem na ludzi i estetyk─ů. W tym cyklu Fangor analizowa┼é symultaniczne rzeczywisto┼Ťci oferowane przez telewizj─Ö, ponownie wykorzystuj─ůc r├│┼╝ne ┼Ťrodki formalne, pozwalaj─ůce mu stworzy─ç szczeg├│ln─ů relacj─Ö mi─Ödzy widzem a jego pracami.

W 1989 roku Fangor przeni├│s┼é si─Ö do Santa Fe, gdzie kontynuowa┼é prac─Ö nad malarstwem figuratywnym, koncentruj─ůc si─Ö na otaczaj─ůcych go wszelkiego rodzaju zjawiskach spo┼éeczno-kulturowych. W tym okresie malowa┼é m.in. cykle ÔÇ×Wodzowie India┼äscyÔÇŁ i ÔÇ×Poczet Kr├│l├│w PolskichÔÇŁ oraz konsekwentnie rozwija┼é swoje szerokie zainteresowania artystyczne.

W 1990 roku wystawa ÔÇ×Wojciech Fangor. 50 lat malarstwaÔÇŁ w warszawskiej Zach─Öcie zainaugurowa┼éa powr├│t tw├│rczo┼Ťci Fangora do polskich sal wystawowych. W 1999 roku artysta powr├│ci┼é do Polski. W czerwcu 2002 roku odby┼éa si─Ö jego retrospektywna wystawa w Galerii Sztuki Wsp├│┼éczesnej BWA w Katowicach, a w 2003 roku w Centrum Sztuki Wsp├│┼éczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. W tym czasie Fangor tworzy┼é prace eksploruj─ůce temat czasu i przestrzeni w kontek┼Ťcie obrazowym i kulturowym, skupiaj─ůc si─Ö na formach i do┼Ťwiadczeniach artystycznych. Obrazy te by┼éy prezentowane na wystawie w Centrum Rze┼║by Polskiej w Oro┼äsku w 2005 roku. By┼é to czas intelektualno-artystycznego powrotu do odkry─ç i teorii sprzed blisko pi─Ö─çdziesi─Öciu lat, czas artystycznej refleksji nad pami─Öci─ů i palimpsestowym charakterem kultury. Pocz─ůtek drugiej dekady XXI wieku artysta sp─Ödzi┼é nad prac─ů nad Projektem Artystycznym wizualnego zagospodarowania drugiej linii warszawskiego metra.

Wojciech Fangor zmar┼é 25 pa┼║dziernika 2015 roku w J├│zefowie pod Warszaw─ů. Zosta┼é pochowany na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie.